زمین شناسی کاربردی پیشرفته

زمین شناسی کاربردی پیشرفته

بازسازی مرزبرف های کواترنری پایانی در ارتفاعات الوند با روش های کف سیرک، لویس و هوفر

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه جغرافیای طبیعی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشگاه اصفهان
چکیده
ارتفاعات الوند همدان یکی ازقلمروهای یخچالی کواترنری ایران محسوب می‌شود که شواهد ژئومورفیک یخچالی متعددی در دامنه‌های شمالی و جنوبی آن برجای مانده است. هدف این پژوهش، بازسازی ارتفاع مرز برف‌های دائمی(ELA) گذشته در کواترنر پایانی با استفاده از شواهد ژئومورفیک و روش‌های کف سیرک ،هوفر ولوییس می باشد. بدین منظور، کلیه حوضه‌های یخچالی دامنه‌های شمالی و جنوبی پیکره الوند تفکیک و دو زیر حوضه عباس‌آباد (شمالی) و سرکان (جنوبی) به‌عنوان حوضه های منتخب جهت بازسازی انتخاب شدند. در مرحله نخست، لندفرم‌های یخچالی شامل سیرک‌ها، مورن‌های انتهایی و دره های یخچالی شناسایی و مورد پیمایش میدانی قرار گرفتند. در مجموع، 26 سیرک یخچالی در حوضه عباس‌آباد و 21 سیرک در حوضه یخچالی سرکان تشخیص داده شد. سپس با بهره‌گیری از داده‌های رقومی ارتفاعی (DEM) و ترسیم انواع لایه های ژئومورفیک یخچالی در محیط GIS، پایگاه‌داده مکانی پژوهش تهیه گردید. سپس نقشه‌‌های ژئومورفولوژی یخچالی دو زیر حوضه تهیه گردید وارتفاع مرز برف‌های گذشته با استفاده از روش کف سیرک (CFA)، هوفر و لوئیز محاسبه شد. نتایج روش کف سیرک نشان داد که میانگین ارتفاع کف سیرک‌ها در حوضه عباس‌آباد 2821 متر و در حوضه سرکان 2956 متر است. همچنین، ارتفاع ELA بازسازی‌شده در حوضه شمالی به کمک روش­های هوفر و لوئیز به ترتیب 2721 و 2713 متر و در حوضه جنوبی به ترتیب 2772 و 2798 متر برآورد گردید. اختلاف ارتفاع ELA بین دامنه‌های شمالی و جنوبی الوند، حاکی از تأثیر جهت دامنه، شرایط توپوگرافی و تفاوت‌های اقلیمی محلی بر الگوی یخچال‌زایی در کواترنر پایانی است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

Azizi, G., Davoodi, M., 2019. Climate Changes of Iran during the Holocene. Quaternary Journal of Iran 5, 1-25. https://doi.org/10.22034/irqua.2019.702214
Höfer, H.v., 1879. Gletscher und Eiszeitstudien Sitzungsberichte der Akademie der Wissenschaften, Mathematisch-Naturwissenschaftliche Klasse 1(79), 331-367.
Jafari, G.H., Feizollahpour, M., Baratit, Z., 2016. Reconstruction of the Permanent Snowline Altitude of Alvand-Hamadan Quaternary (with Three Methods: Ray, Slope-Aspect, and Curvature Coefficient). Geographical Research Quarterly 30(4), 625. https://doi.org/10.1007/s12517-020-05661-8
Jafari, G.H., Hazrati Kabar, N., 2017. Investigating the Spatial Differences of Quaternary Permanent Snowline Altitude in Iran, 625. https://link.springer.com/article/10.1007/s12517-020-05661-8
Seif, A., 2015. Equilibrium-Line Altitude of Late Quaternary Glaciers in the Oshtorankuh Mountain, Iran. Quaternary International 374, 126-143. https://doi.org/10.1016/j.quaint.2015.02.063
Seif, A., Bazvand, A., Solhi, S., 2016. Morphoradition of Alvand Heights and its Relation with Quaternary Glacial effects. Indian Journal of Fundamental and Applied Life Sciences, 6(S2), 304-314. https://www.scirp.org/reference/referencespapers?referenceid=2310831
Seif, A., Biranvand, H., 2021. Reconstruction of the Late Quaternary Permanent Snowlines in the Highlands of Southern Central Iran. Quantitative Geomorphology Research, 10(3), 111-133.
https://mag.iga.ir/article_712873.html
Seif, A., Biranvand, H., 2024. Reconstruction of the Late Quaternary Permanent Snowlines in the Green Highlands of the Iranian Zagros. Scientific Geography Quarterly, 22(80), 151-171.
https://mag.iga.ir/article_712873.html
Seif, A., Ebrahimi, B., 2014. Combined use of GIS and experimental functions for the morphometric study of glacial cirques, Zardkuh Mountain, Iran. Quaternary International, 353, 236-249. https://doi.org/10.1016/j.quaint.2014.07.005