ارزیابی آلودگی فلزات سنگین در خاک و رسوبات دشت جوین

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین شناسی زیست محیطی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه.

2 عضو هیئت علمی گروه زمین شناسی دانشگاه ارومیه

3 دانشیار گروه علوم خاک، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ارومیه

چکیده

آلودگی خاک و رسوبات کواترنری به فلزات سنگین باعث تهدید زندگی موجودات در انواع اکوسیستم‌ها می‌گردد. رسوبات و خاک دشت جوین از افیولیت‌های سبزوار منشأ می‌گیرد، لذا به لحاظ وجود آلاینده‌های ژئوژنیک، بخصوص نیکل و کروم بسیار حائز اهمیت می‌باشد. در این مطالعه، برخی از شاخص‌های آلودگی فلزات سنگین در خاک و رسوبات دشت جوین ارزیابی شد. هدف از این پژوهش، ارزیابی میزان آلودگی خاک و رسوبات بود. 107 نمونه خاک از عمق 0-30 سانتی‌متری جمع‌آوری و خشک شد. برای آنالیز به آزمایشگاه ارسال شد. با استفاده از هضم 4 اسید و دستگاه ICP-OES خوانش گردید. آلاینده‌های فلزی در دو گروه دسته‌بندی شد. گروه اول شامل نیکل و کروم، که در تمام نمونه‌ها با غلظت‌های به ترتیب 6 و 3 برابر بالاتر از مقادیر میانگین شیل می‌باشد. گروه دوم که شامل آرسنیک، کبالت، مس، سرب و روی میباشد، تقریبا برابر متوسط جهانی شیل است. سمت غربی دشت از امنیت آلودگی پایینی برخوردار است. به احتمال قوی عامل ناهنجاری ژئوشیمی زیست محیطی می‌تواند، معادن کرومیت و کارخانه فرآوری آن باشد که از لحاظ جانمایی در این قسمت واقع شده‌اند. محدوده شمالی کارخانه‌های فروکروم، کارخانه قند و اسید سیتریک جوین که در پایین دست صنایع فوق می‌باشند، از لحاظ احتمال سمیت به فلزات سنگین با سطح ریسک بالا، خیلی بالا و همچنین درصد سمیت احتمالی بین 50 – 75 درصد می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات