کانسار مس حمزه‌لو: کانه زایی مس با میزبان رسوبی تیپ Redbed در سازند قرمز بالایی، شمال باختر زنجان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 هیات علمی دانشگاه زنجان

3 عضو هیأت علمی گروه زمین شناسی دانشگاه زنجان

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان

10.22055/aag.2020.29873.1999

چکیده

کانه‎زایی در کانسار حمزه‎لو درون واحدهای میکروکنگلومرایی و ماسه‎سنگی خاکستری رنگ متعلق به سازند قرمز بالایی رخ داده است. بافت کانسنگ شامل دانه‌پراکنده، سیمان بین ‌دانه‌ای، عدسی‌شکل، شبه‌لامینه‌ای، جانشینی و پیریت فرامبوئیدال می‌باشد. در افق‌های کانه‌دار، سه پهنه قرمز اکسیدان، شسته‌شده و احیایی کانه‌دار تشکیل شده است. کالکوسیت و پیریت، کانی‌های معدنی اصلی در کانسار ‎ حمزه‎لو هستند. مالاکیت، آزوریت، کوولیت، آتاکامیت، گوتیت و هماتیت در اثر فرآیندهای برون‌زاد تشکیل شده‌اند. مقایسه الگوی عناصر کمیاب و کمیاب خاکی در نمونه‎های کانه‎دار و ماسه‎سنگ‎های قرمز و خاکستری بدون کانه‎زایی، بیانگر تهی‌شدگی در میزان این عناصر در نمونه‌های کانه‌دار است. این امر می‌تواند با خروج این عناصر طی فرآیندهای شسته‌شدن و کانه‌زایی تفسیر شود. با توجه به ویژگی‌هایی مانند محیط تکتونیکی، سنگ‌شناسی، چینه‌شناسی، کانی‌شناسی، ساخت و بافت و عوامل کنترل‌کننده کانه‌زایی (وجود آثار و بقایای گیاهی، وجود گنبدهای نمکی، تخلخل و نفوذپذیری مناسب سنگ ‌میزبان، گسل‌ها و شکستگی‌ها)، کانسار حمزه‏لو در دسته‌ کانسارهای مس رسوبی تیپ Redbed قرار گرفته و از این نظر قابل مقایسه با دیگر کانسارهای مس رسوبی تیپ Redbed در منطقه ماه‌نشان می‌باشد. این کانسارها، ارتباط فضایی نزدیکی با واحدهای تبخیری و گنبدهای نمکی موجود در سازند قرمز بالایی دارند که می‌بایست در مطالعات اکتشافی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها