بررسی پیوستگی هیدروکربنی مخازن سروک و ایلام در میدان نفتی آزادگان با استفاده از تلفیق داده‎های ژئو‌شیمیایی، زمین‌شناسی و مهندسی مخزن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز مرکز تحقیقات زمین‌شناسی و زمین‌شیمی نفت، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز اداره مطالعات و تحقیقات ژئوشیمی، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران

3 اداره ژئوفیزیک، مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران

چکیده

میدان آزادگان واقع در دشت آبادان بعنوان یکی از بزرگترین میادین نفتی توسعه نیافته ایران محسوب می‌شود. مخازن کربناته سروک (کرتاسه میانی) و ایلام (کرتاسه بالایی) در این میدان توسط سازند شیلی لافان از یکدیگر جدا گردیده‎اند. در این تحقیق به منظور بررسی نحوه ارتباط نفت این مخازن با یکدیگر، داده‌های ژئو‌شیمیایی آلی با اطلاعات زمین‌شناسی و فشار مخزن ادغام گردید. بر اساس نتایج به‌دست آمده از داده‌های ژئو‌شیمیایی، نفت‌های این مخازن از لحاظ زایشی به یک خانواده نفتی با منشأ مشترک دریایی تعلق دارند و دارای خصوصیات ژئوشیمیایی و بلوغ یکسان در حد اواسط زون نفت‌زایی می‌باشند. با این‌حال، دو گروه نفتی متفاوت و غیر مرتبط در این مخازن بر اساس مطالعه ترکیبات هیدروکربوری سبک C7 تشخیص داده شد که اطلاعات فشار مخازن نیز آن را تائید می‌نماید. این امر به دلیل عملکرد سازند کاملاً شیلی لافان است که علی‌رغم ضخامت کم بعنوان یک لایه ناتراوا عمل نموده و ارتباط مخازن سروک و ایلام را قطع نموده است. بر اساس نتایج حاصله، مطالعه ژئو‌شیمیایی مخازن هیدروکربوری می‌تواند به خوبی در تعیین پیوستگی مخازن مورد استفاده قرار گیرد و سبب بهبود مدل‌های مخزنی که نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش ریسک برنامه‌های توسعه و تولید میدان دارند، گردد.

کلیدواژه‌ها


AbdollahieFard, I., Braathen, A., Mokhtari, M., Alavi, S.A., 2006. Interaction of the Zagros Fold-Thrust belt and the Arabian-type, deep-seated folds in the Abadan Plain and the Dezful Embayment, SW Iran. Petroleum Geoscience, 12:347-362.

Alizadeh,B., Sarafdokht, H., Rajabi, M., Opera, A., Janbaz, M., 2012. Organic geochemistry and petrography of Kazhdumi (Albian-Cenomanian) and Pabdeh (Paleogene) potential source rocks in southern part of the Dezful Embayment, Iran. Organic Geochemistry, 49: 36-46.

Alizadeh,B., Saadati,H.,  Rashidi,M. and Kobraei,M., 2016 .Geochemical investigation of oils from Cretaceous to Eocene sedimentary sequences of the Abadan Plain, Southwest Iran. Marine and Petroleum Geology, 73:609-619.

Connan, J., 1984. Biodegradation of crude oils in reservoirs, In: Brooks, J., Welte D.H. (eds.), Advances in Petroleum Geochemistry. Academic Press, London.

Du, Y., Chen, J., Cui, Y., Xin, J., Wang, J., Li, Y.Z., Fu, X., 2016. Genetic Mechanism and development of the unsteady Sarvak play of the Azadegan oil Field, Southwest of Iran, Petroleum Science 13: 34-51.

England, W.A., 2007. Reservoir geochemistry-A reservoir engineering perspective. Journal of Petroleum Science and, 58:344-354.

Sofer, Z., 1984. Stable carbon isotope compositions of crude oils: application to source depositional environments and petroleum alteration. AAPG Bulletin, 68:31-49.

Grantham, P. J. and Wakefield, L. L. 1988. Variations in the Sterane Carbon Number Distributions of Marine Source Rock Derived Crude Oils through Geological Time. Organic Geochemistry, 12: 61-73.

Halpern, H.I., 1995. Development and application of light-hydrocarbon-based star diagrams. AAPG Bulletin, 79: 801-815.

Moldowan, J. M., Seifert, W. K. and Gallegos, E. J., 1985. Relationship between Petroleum Composition and Depositional Environment of Petroleum Source Rocks. American Association of Petroleum Geology Bulletin, 69: 1255-1268.

Paez, R.H., Lawerence, J.J., Zhang, M., 2010. Compartmentalization or gravity segregation? Understanding and predicting characteristics of near- critical petroleum fluids. In: Jolley, S.J., Fisher, Q.J., Ainsworth, R.B., Vrolijk, P., Delisle, S. (eds.), Reservoir Compartmentalization. Geological Society, London, Special Publications, 43-53.

Peters, K.E., Walters, C.C., Moldowan, J.M., 2005. The biomarker guide. Cambridge University Press, Cambridge.

Sofer, Z., 1984. Stable carbon isotope compositions of crude oils: application to source depositional environments and petroleum alteration. AAPG Bulletin, 68:31-49.

Thompson, K.F.M., 1979. Light hydrocarbons in subsurface sediments. Geochimica et Cosmochimica Acta, 43: 657-672.

Thompson, K.F.M., 1983. Classification and thermal history of petroleum based on light hydrocarbons. Geochimica et Cosmochimica Acta, 47: 303-316.

Thompson, K.F.M., 1987. Fractionated aromatic petroleums and the generation of gas-condensates. Organic Geochemistry, 11: 573-590.

Thompson, K.F.M., 1988. Gas condensate migration and petroleum fractionation in deltaic systems. Marine and Petroleum Geology, 5: 237-246.

Thompson, K.F.M., 2006. Mechanisms controlling gas and light end composition in pyrolysates and petroleum: applications in the interpretation of reservoir fluid analyses. Organic Geochemistry, 37: 798-817.

Tissot, B.P., Welte, D.H., 1984. Petroleum formation and occurrence. Springer-Verlag, Berlin.

Volkman, J.K., Maxwell, J.R., 1986. Acyclic isoprenoids as biological markers. In: Johns, R.B. (ed.), Biological markers in the sedimentary record. Elsevier, Amsterdam, 1-46.