مطالعه آماری توزیع فضایی محورهای فشارش (P)، میانه (B) و کشش (T) در پیرامون گسل مسبب زلزله 2012 اهر-ورزقان، کوه های قوشاداغ، شمال غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز

چکیده

در این مطالعه با استفاده از 26 سازوکار کانونی زلزله های گردآوری شده، الگوی توزیع فضایی محورهای فشارش، میانه و کشش، به صورت آماری در اطراف سیستم گسلی قوشاداغ مطالعه گردیده است. جهت گیری متوسط هریک از محورهای فشارش، میانه و کشش به ترتیب 318/08، 082/74 و 221/12 می باشد. توزیع فضایی این محورها به ترتیب توزیع خوشه ای، خطی (کمربندی) و خطی (کمربندی) است. تغییر در جهت گیری محورهای فشارش و کشش بسیار اندک است به طوری که محورهای فشارش و کشش به ترتیب دارای جهت گیری NW-SE و NE-SW هستند. گستره تغییرات ماهیت سازوکارهای کانونی به صورت فشارشی، فشارشی-امتدادلغزی و امتدادلغزی است. تغییرات ماهیت سازوکار کانونی زلزله ها و همچنین تغییرات موقعیت فضایی هریک از محورهای فشارش، میانه و کشش نشانگر مشارکت هردو رژیم فشارشی و امتدادلغزی در این منطقه است که می تواند نشانه رژیم دگرشکلی ترافشارش در این منطقه باشد. این مجموعه داده ها نشان دهنده جهت گیری بیشینه تنش فشارشی افقی (SHmax) در راستای NW-SE برای این منطقه است. این تحقیق نشان می دهد، مطالعه ماهیت سازوکار کانونی زلزله ها و الگوی توزیع فضایی محورهای فشارش، میانه و کشش، در فهم الگوی دگرشکلی یک منطقه با اهمیت است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


سامانی ب.، چرچی ع.، 1394، تحلیل الگوی مکانی گسلش و رومرکز رخدادهای لرزه­ای با استفاده از روش فرای (مطالعه موردی در استان یزد)، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، زمستان 94، شماره 18.

یزدانفر ک.، آق آتابای م.، رقیمی م.، 1396، بررسی ارتباط بین تغییرات استرس کلمب و توزیع مکانی پس­لرزه­ها: به منظور برآورد عمق زمین­لرزه­ها در کمربند زاگرس، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، بهار 96، شماره 23.

Ambraseys, N.N. and Melville, C.P., 1982. A History of Persian Earthquakes, Cambridge Univ. Press. 219p.

Baron, I., Kernstockova, M., Faridi, M., Bubík, M., Milovsky, R., Melichar, R., Sabouri, J. and Baburek, J., 2013.       Paleostress analysis of a gigantic gravitational mass movement in active tectonic setting: The Qoshadagh slope failure, Ahar, NW Iran. Tectonophysics, Vol: 605, p: 70-87.

Berberian M., 1976a. documented earthquake faults  in Iran. Geol. Surv. Iran, Vol: 39, p: 143-186.

Berberian, M. and Arshadi, S., 1976. On the evidence of the youngest activity of the North Tabriz Fault and the        seismicity of Tabriz city. Geol. Surv. Iran Rep, Vol: 39, p: 397-418.

Berberian, M., 2014. Earthquakes and coseismic surface faulting on the Iranian Plateau. Elsevier. 628p.

Berberian, M., 1997. Seismic sources of the Transcaucasian historical earthquakes. Historical and prehistorical earthquakes in the Caucasus, NATO ASI Series Vol: 2, p: 233-311.

Bererian, M., 1976b. Sismotectonic Map of Iran. Gelogical Survey of Iran.

CMT, Centroid Moment Tensor catalogue, Harvard University. Available online at: http://www. seismology.harvard.edu/CMTsearch.html.

Copley, A. and Jackson, J., 2006. Active tectonics of the Turkish‐Iranian plateau. Tectonics, Vol: 25, No: 6, TC6006.

Copley, A., Faridi, M., Ghorashi, M., Hollingsworth, J., Jackson, J., Nazari, H., Oveisi, B. and Talebian, M., 2013. The 2012 August 11 Ahar earthquakes: consequences for tectonics and earthquake hazard in the Turkish–Iranian Plateau. Geophysical Journal International, Vo: 196, No:1, p: 15-21.

Djamour, Y., Vernant, P., Nankali, H.R. and Tavakoli, F., 2011. NW Iran-eastern Turkey present-day kinematics: results from the Iranian permanent GPS network. Earth and Planetary Science Letters, Vol: 307, p: 27-34.

Donner, S., Ghods, A., Kruger, F., Roßler, D., Landgraf, A. and Ballato, P., 2015. The Ahar‐Varzeghan Earthquake Doublet (Mw 6.4 and 6.2) of 11 August 2012: Regional Seismic Moment Tensors and a Seismotectonic Interpretation. Bulletin of the Seismological Society of America, Vol: 105, No: 2a.

Dzik, E.J., 1992. watson: A computer program to calculate principal axis orientation and confidence cone for unimodal bipolar orientation data. Computers & Geosciences, Vol: 18, No: 2-3, p: 367-383.

Fossen Haakon, 2010, structural geology. Cambridge University Press. 463p.

Frohlich, C., 1992. Triangle diagrams: ternary graphs to display similarity and diversity of earthquake focal mechanisms. Physics of the Earth and Planetary Interiors, Vol: 75, No: 1-3, p: 193-198.

Ghods, A., Shabanian, E., Bergman, E., Faridi, M., Donner, S., Mortezanejad, G. and Aziz-Zanjani, A., 2015. The Varzaghan–Ahar, Iran, Earthquake Doublet (Mw 6.4, 6.2): implications for the geodynamics of northwest Iran.                Geophysical Journal International, Vol: 203, No: 1, p: 522-540.

Hessami, K., Pantosti, D., Tabassi, H., Shabanian, E., Abbassi, M.R., Feghhi, K. and Solaymani, S., 2003. Paleoearthquakes and slip rates of the North Tabriz Fault, NW Iran: preliminary results. Annals of Geophysics, Vol: 46, No: 5, p: 903-915.

Lund, B. and Townend, J., 2007. Calculating horizontal stress orientations with full or partial knowledge of the tectonic stress tensor. Geophysical Journal International, Vol: 170, No: 3,  p: 1328-1335.

Masson, F., Djamour, Y., Van Gorp, S., Chery, J., Tatar, M., Tavakoli, F., Nankali, H. and Vernant, P., 2006. Extension in NW Iran driven by the motion of the South Caspian Basin. Earth and Planetary Science Letters, Vol: 252, No: 1, p: 180-188.

McKenzie, D.P., 1969. The relation between fault plane solutions for earthquakes and the directions of the principal stresses. Bulletin of the Seismological Society of America, Vol: 59, No: 2, p: 591-601.

Moradi, A.S., Hatzfeld, D. and Tatar, M., 2011. Microseismicity and seismotectonics of the North Tabriz fault (Iran). Tectonophysics, Vol: 506, No: 1, p: 22-30.

Nemati, M., 2013. Some Aspects about Seismology of 2012 August 11 Ahar-Vaezaghan (Azarbayjan, NW of Persia) Earthquakes Sequences. Journal of Sciences, Islamic Republic of Iran, Vol:24, No: 3, p: 229-241.

Soleyani Azad, S., Dominguez, S., Philip, H., Hessami, K., Forutan, M.R., Zadeh, M.S. and Ritz, J.F., 2011. The Zandjan fault system: Morphological and tectonic evidences of a new active fault network in the NW of Iran. Tectonophysics, Vol: 506, No: 1, p: 73-85.

Vernant, P., Nilforoushan, F., Hatzfeld, D., Abbassi, M.R., Vigny, C., Masson, F., Nankali, H., Martinod, J., Ashtiani, A., Bayer, R. and Tavakoli, F., 2004. Present-day crustal deformation and plate kinematics in the Middle East constrained by GPS measurements in Iran and northern Oman. Geophysical Journal International, Vol: 157, NO: 1, p: 381-398.

Zamani, B. and Masson, F., 2014. Recent tectonics of East (Iranian) Azerbaijan from stress state reconstructions. Tectonophysics, Vol: 611, p: 61-82.

Zoback, M.L., 1992. First‐and second‐order patterns of stress in the lithosphere: The World Stress Map Project. Journal of Geophysical Research: Solid Earth, Vol: 97, No: B9, p: 11703-11728.