میکروفاسیس و محیط بخش 5 سازند گچساران درمیدان نفتی منصورآباد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رسوب شناسی دانشگاه فردوسی، مشهد

2 هیئت علمی دانشگاه فردوسی مشهد، گروه زمین شناسی ، دانشکده علوم زمین، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

      سازند گچساران به ‌عنوان پوش‌ سنگ مخزن نفتی آسماری در حوضه زاگرس محسوب می‌شود که در مناطق فروافتادگی دزفول- لرستان تا حوضه خلیج‌فارس گسترش دارد. ضخامت لایه‌های تشکیل‌دهنده این بخش به تدریج از قاعده به سمت بالا، کاهش پیدا کرده و عمده لیتولوژی آن شامل انیدریت، مارن­های خاکستری و قرمز، نمک و میان لایه‌های آهکی می‌باشد. مطالعات پتروگرافی این بخش بافت‌های نودولار، جانشینی، انترالیتیک، پورفیروبلاستیک، جریانی، اسفرولیتی، لانه‌زنبوری، چوب کبریتی مشاهده شده است. در مطالعات پتروگرافی 3 کمربند محیط بالای جزر و مدی (Supratidal)، بین جزر و مدی (Intertidal) و لاگون (Lagoon) که همگی مربوط به ناحیه پشت رمپی یک پلاتفرم کربناته می­باشند، شناسایی شد. تغییرات عمودی میکروفاسیس­ها محیط رسوبگذاری بخش 5 سازند گچساران را یک پهنه­ وسیع سبخایی لاگونی توصیف می­کند. که در هر مرحله پیشروی دریا، مارن­ها و کربنات­های محیط لاگونی و مادستون­های فاقد فسیل پهنه­ها­ی جزر و مدی تشکیل گردیده­اند. سپس افزایش تبخیر سبب ایجاد یک‌فاز پسروی شده که در نتیجه آن بلورهای انیدریت (ژیپس) در یک محیط سبخایی گسترش یافته­اند. پسروی دریا در آخرین مراحل، منجر به شکل­گیری یک کفه­ نمکی شده که لایه­های نمکی در آن رسوب نموده‌اند. اهمیت سازند گچساران پوش‌سنگ مخازن نفت و گاز و همچنین نقش اساسی آن به عنوان مرز میان سازندهای پرفشار و کم‌فشار ( نقطه جداره گذاری) سبب شده که این سازند در مطالعات رسوب‌شناسی و چینه‌شناسی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عبدالرحیمی، ق.، 1391. مطالعه سنگ‌شناسی و مدل ساختمانی سازند گچساران در میدان نفتی مارون با استفاده از روش­های زمین آماری، مجله­ی زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 6، ص 21-31.

متقی، س ف.، 1391. بررسی اثر سازند گچساران بر سبک چین‌خوردگی واحدهای سنگ پوشاننده آن در محدوده میدان­های نفتی لالی، پاپیله و زیلایی، کمربند زاگرس چین خورده – رانده، مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 4، جلد 1، ص 71-81.

موسوی حرمی، ر، محبوبی، ا.، 1383، سنگ‌شناسی رسوبی، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد، 493ص45

Bahroudi, A., and Koey, H.A., 2004, Tectono-sedimentary framework of the Gachsaran Formation in the Zagros foreland basin, Marine and Petroleum Geology, v. 21, p. 1295-1310

Dunham, R.J., 1962, Classification of carbonate rocks according to depositional texture, Ham, W.E., ed., Classification of Carbonate Rocks: Memoir, American Association of Petroleum Geologists, P.108-121.

Flugel, E., 2004, Microfacies of Carbonate Rocks. Analysis, Interpretation and Application New York,Springer-Verlag, 976 p                        

Schereiber, B. C., and El Tabakh, M., 2000, Depositional and early alteration of evapotate,Sedimentology, v. 47, p. 215-238

Tucker, M. E., 1999, Sabkha cycles, stacking patterns and controls: Gachsaran (Lower Fars/Fatha) Formation, Miocene, Mesopotamnian Basin, Iraq. NeuesJahrbuchfürGeologie und Paleontologie, Abhandlungen, 214, p. 45-69.

Wilson, J. L., 1975, Carbonat facies in Geological History, HeidelbergSpringer, 471 p.145

Ziegler, M. A., 2001, Late Permian to Holocene Paleofacies Evolution of the Arabian Plate and its Hydrocarbon Occurrences, GeoArabia, Vol. 6, No. 3