مطالعه ایزوتوپی نفت مخازن گروه بنگستان در برخی از میادین دشت آبادان، جنوب غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشگاه شهید جمران اهواز

3 عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

4 شرکت ملی نفت ایران، مدیریت اکتشاف و بهره برداری نفت

چکیده

    دشت آبادان حوضه رسوبی واقع در انتهای جنوب غربی زاگرس است.  به منظور مطالعه ویژگی­های نفت این منطقه، نفت مخازن گروه بنگستان در برخی از میادین این زون بوسیله دستگاه کروماتوگرافی گازی ـ نسبت ایزوتوپی طیف سنجی جرمی (GC-IRMS) مورد بررسی ایزوتوپی قرار گرفت. نتایج GC-IRMS نشان داد که تمامی نفت­های مورد مطالعه دارای منشأ دریایی همراه با ورود مقدار کمی مواد آلی قاره­ای هستند. با استفاده از آنالیز ایزوتوپی ترکیبات خاص(CSIA) مشخص شد که نفت همه مخازن هم­ خانواده بوده و دارای روند با شیب منفی و یا مسطح می­باشند که نشانگر محیط دریایی و حدواسط است. بر اساس مقادیر ایزوتوپی ایزوپرنوئیدهای پریستان و فیتان، نوع مواد آلی مولد نفت­های مورد مطالعه تقریباً یکسان، همراه با ورود مقدار کمی مواد ناهمگن بوده است. دلیل فاصله گرفتن نمونه­های Aa- Bu و Ba- Sv از بقیه نمونه­ها، درجه بلوغ و یا ماده آلی متفاوت آنها می­باشد. بنابراین استفاده از روشهای ایزوتوپی، خصوصا روش CSIA در مطالعات نفتی از جمله انطباق و تعیین مواد آلی بسیار کارآمد بوده و از دقت بالایی برخوردار است.

کلیدواژه‌ها


مطیعی، ه.(1382) زمین­شناسی ایران (چینه­شناسی زاگرس). سازمان زمین­شناسی و اکتشافات معدنی کشور،583ص.

Alizadeh, B., Saadati, H., Rashidi, M., Taati, F., 2015. Geochemical investigation of oils from Cretaceous to Eocene Sedimentary sequences of the Abadan Plain, Southwest Iran. Marine and Petroleum Geology.

Bjorǿy, M., Hall, P.B., Moe, R.P., 1994. Stable carbon isotope variation of n-alkanes in Central Graben oils. In: Telnñs, N., van Graas, G., éygard, K. (Eds.),

Clayton, C.J., Bjorøy, M., 1994. Effect of maturity on 13C/12C ratios of individual compounds in North Sea oils, Org. Geochem. 21, pp. 737–750.

Craig, H., 1953. The geochemistry of the stable carbon isotopes. Geochimica et Cosmochimica Acta, v. 3, pp. 53-92.

Drenzek, N. J., 2007. The temporal dynamics of terrestrial organic matter transfer to the oceans: Initial assessment and application (Doctoral dissertation, Massachusetts Institute of Technology and Woods Hole Oceanographic Institution).

Ghazban, F., & Motiei, H., 2007. Petroleum geology of the Persian Gulf. Tehran University.

Hughes, W.B., Holba, A.G., and Dzou, L.I.P., 1995. The ratios of dibenzothiophene to phenanthrene and pristane to phytane as indicators of depositional environment and lithology of petroleum source rocks, Geochim. Cosmochim. Acta 59, pp. 3581–3598.

Mook G.W., 1984. Principles of Isotopic hydrology. Course note, unpublished, department of hydrology and geographical hydrology, university of Groningen. Netherland.

Murray, A. P., Summons, R. E., Boreham, C. J., & Dowling, L. M., 1994. Biomarker and n-alkane isotope profiles for Tertiary oils: relationship to source rock depositional setting. Organic Geochemistry, 22(3), 521-IN6.

Peters, K.E., Walters, C.C., Moldowan, J.M., 2005. The Biomarker Guide: Biomarkers in the Environment and Human History. Vol.1. Second Edition. Cambridge University Press. United Kingdom.

Quandt, L., Gottschalk, G., Ziegler, H., Stichler, W., 1977. Isotope discrimination by photosynthetic bacteria. FEMS Microbiology Letters 1, 125-128.

Sackett, W.M., 1989. Stable carbon isotope studies on organic matter in the marine environment. Handbook of environmental isotope geochemistry, Ed. By Firtz, P. and Fontes, J.C., v. 3, Elsevier, pp. 139-170.

Satarzadeh, Y., Cosgrove, J.W., Vita Finzi, C., 2000. The interplay of faulting and folding during the volution of the Zagros deformation belt. In: Cosgrove, J.W. & Ameen, M.S. (eds) Forced folds and fractures. Geological Society, London, Special Publications, 169, 187–196.

Schidlowski, M., Hayes, J.M., Kaplan, I.R., 1983. Isotopic interfaces of ancient biochemistries: carbon, sulfur, hydrogen and nitrogen. Earth’s earliest biosphere: its origin and evolution, Ed. By Shopf, J.W. Princeton University Press, pp. 149-186.

Simoneit, B.R.T., And Schoell, M., 1995. Carbon isotope systematics of individual hydrocarbons in hydrothermal petroleums from the Guaymas Basin, Gulf of California, Organ. Geochem. 23, pp. 857–863.

Sirevåg, R., Buchanan, B.B., Berry, J.A., Troughton, J.H., 1977. Mechanisms of CO2 fixation in bacterial photosynthesis studied by the carbon isotope fractionation technique. Archives of Microbioly 112, 35-38.

Sofer, Z., 1984. Stable carbon isotope compositions of crude oils: application to source depositional environments and petroleum alteration. American Association of Petroleum Geologists Bulletin, v. 68, pp. 31-49.

Summons, R. E., Hope, J. M., Swart, R., Walter, M. R., 2008. Origin of Nama Basin bitumen seeps: Petroleum derived from a Permian lacustrine source rock traversing southwestern Gondwana. Organic Geochemistry, 39(5), 589-607.

Masoudi, P., Tokhmechi, B., Bashari, A., & Jafari, M. A., 2012. Identifying productive zones of the Sarvak formation by integrating outputs of different classification methods. Journal of Geophysics and Engineering, 9(3), 282.