مطالعه محیط رسوب‌گذاری و چینه‌نگاری سکانسی سازند آسماری در میادین نفتی لالی، کارون و مسجد سلیمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار و استاد دانشگاه شهید بهشتی

3 استاد دانشگاه شهید بهشتی تهران

4 استاد دانشگاه شهید بهشتی

چکیده

      هدف از این پژوهش، مطالعه سازند آسماری به سن الیگو - میوسن می­باشد که به عنوان یکی از مهمترین سازندهای مخزنی ایران شناخته می­شود. برای شناسایی بهتر و مقایسه روند تغییرات لیتولوژیکی، محیط رسوبی ته­نشینی این سازند در طول گستره  وسیع­تر، سه چاه از سه میدان نفتی متفاوت انتخاب شدند که شامل چاه­های لالی 20، کارون 3 و مسجد سلیمان 186 می­باشند. بررسی­های دقیق پتروگرافی و آنالیز رخساره­ها منجر به شناسایی 15 ریز رخساره گردید که در بخش­های متفاوت رمپ داخلی ته­نشین شده­اند. بر مبنای شناسایی مرزهای سکانسی و دنبال نمودن روند تغییرات عمق رخساره­ها، توالی کربناته سازند آسماری در مقاطع زیر سطحی در قالب 3 سکانس رده سوم به سمت بالا کم عمق شونده معرفی می­شوند. رسوبات سیستم تراکت پیش­رونده با غلبه رخساره­های عمیق­تر رمپ داخلی مشخص می­گردند، در حالی که رسوبات گستره تراز بالا و پسرونده، رخساره­های کم عمق­تر رمپ داخلی را شامل می­شوند. ترکیب اطلاعات حاصل از شناسایی رخساره­ها و ارائه مدل رسوبی در چارچوب چینه­نگاری سکانسی می­تواند در شناخت هر چه بهتر سازند آسماری و بدست آوردن درک بهتر از کیفیت مخزنی آن بسیار کارآمد باشد.  
 

کلیدواژه‌ها


آدابی، م.ح.، صادقی، ع.، حسینی برزی، م.، لطف پور، م.، معلمی، ع.، حسینی، ا.، هنرمند، ج.، زهدی، ا.، صالحی، م.ع.، جعفرزاده، م.، خطیبی مهر، م.، 1387، بررسی گسترش و منشأ افقهای ماسه­سنگی سازند آسماری در زون ایذه، گزارش نهایی پروژه پژوهشی و تحقیقاتی، مناطق نفت خیز جنوب، 283 ص.

بهزادی، س.، آدابی، م.ح.، 1381، مطالعات زمین شیمیایی نهشته­های کربناته الیگو - میوسن محدوده غار شاپور (کازرون - شیراز)، مجموعه مقالات ششمین همایش سالانه انجمن زمین شناسی ایران، دانشگاه کرمان.

پورامینی، س.،  آدابی، م.ح.، 1393، تأثیر دیاژنز بر کیفیت مخزنی سازند کنگان در میدان لاوان، خلیج فارس، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 10، ص 47-33.

ذاکری، م.، موسوی حرمی، ر.، خانه باد، م.، محبوبی، ا.،  صابری، ا.، 1393، دیاژنز و کیفیت مخزنی سازند سروک در میدان نفتی کوپال، در جنوب غرب ایران، مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 14، ص 59-46.

شوشتریان، ف.، 1382، ژئوشیمی، محیط رسوبی و بررسی روند دیاژنز در نهشته­های کربناته سازند آسماری واقع در تنگ گل­ترش در تاقدیس آسماری، پایان­نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، 83 ص.

کلانتری، ا.، 1371، سنگ چینه­ای و رخساره­های میکروسکوپی زاگرس، انتشارات شرکت ملی نفت ایران، 421 ص.

مطیعی، ه.، 1372، زمین شناسی ایران، چینه­شناسی زاگرس، انتشارات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، 536 ص.

ملکی­خیمه­سری، س.، 1378، تفسیر محیط رسوبی سازند آسماری در حاشیه شمالی فروافتادگی دزفول، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی، دانشکده علوم زمین، 247 ص.

گزارش داخلی مدیریت اکتشاف، 1390.

Adabi. M.H., 2009. Multistage dolomitization of Upper Jurassic Mozduran Formation, Kopet-Dagh Basin, N.E.Iran: Carbnates and Evaporites, Vol: 24, Issue: 1, p: 16-32.

Adabi. M.H., Kakemem. U., Sadeghi. A., 2016. Sedimentary facies, depositional environment and sequence stratigraphy of Oligocene-Miocene shallow water carbonate from the Rig Mountain, Zagros Basin (SW Iran), Carbonates and Evaporites, Vol: 31, p: 69-85.

Adams. T.D., Bourgeois. F., 1967. Asmari biostratigraphy: Iraninian Oil Operating Companies, Geological and Exploration Division, Report 1074, p: 34.

Alsharhan. A.S., Kendall. C.G.St.C., 2003. Holocene coastal carbonates and evaporates of the southern Arabian Gulf and their ancient analogues: Earth Science Review, Vol: 61, p: 191-243.

Avarjani. Sh., Mahboubi. A., Moussavi-Harami. R. Amiri-Bakhtiar. H., 2014. Provenance, tectonic setting and geochemistry of Ahwaz Sandstone Member (Asmari Formation, Oligo-Miocene), Marun oilfield, Zagros Basin, SW Iran, Acta Geologica Sinica (English Edition), Vol: 88(3), p: 801-840.

Avarjani. Sh., Mahboubi. A., Moussavi-Harami. R., Amiri-Bakhtiar. H., 2015. Facies, depositional sequences, and biostratigraphy of the Oligo-Miocene Asmari Formation in Marun oilfield, North Dezful Embayment, Zagros Basin, SW Iran, Palaeoworld, Vol: 24, p: 336-358.

Buxton. M.W.N., Pedley. H.M., 1989. A standardized model for Tethyan Tertiary carbonate ramps, Journal of the Geological Society, London, Vol: 146, p: 746-748.

Bachmann. M., Hirsch. F., 2006. Lower Cretaceous carbonate platform of the Eastern Levant (Galilee and the Golan Heights), Stratigraphy and second-order sea-level change, Cretaceous Resarch, Vol: 27, p: 487-512.

Beavington-Penney. S.J., Racey. A., 2004. Ecology of extant nummulitids and other larger benthic foraminifera, Application in Palaeoenvironmental Analysis, Earth Science Reviews, Vol: 67, p: 219-265.

Brachert. T.C., Hultzsch. N., Knoerich. A.C., Krautworst. U.M.R., Stuchkrad. O.M., 2003. Climatic signatures in shallow-water carbonates, High resolution stratigraphic markers in structurally controlled carbonate buildups (Late Miocene, Southern Spain), Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, Vol: 175, p: 211-237.

Catuneanu. O., Galloway. W.E., Kendall. C.G.St.C., Miall. A.D., Posamentier. H.W., Strasser. A., Tucker. M.E., 2011. Sequence Stratigraphy, Methodology and Nomenclature, Newsletters on Stratigraphy, Vol: 44)3(, p: 173-245.

Corda. L., Brandano. M., 2003. Aphotic zone carbonate production on a Miocene ramp, Central Apennines, Italy, Sedimentary Geology, Vol: 161(1-2), p: 55-70.

Dunham. R.J., 1962. Classification of carbonate rocks according to depositional texture, In: Ham, W.E., (Ed.), Classification of carbonate rocks, AAPG Mem, No: 1, p: 108-121.

Ehrenburg. S.N., Pickard. N.A.H., Laursen. G.V., Monibi. S., Mossadegh. Z.K., Svana. T.A., Aqrawi. A.A.M., McArthur. J.M., Thirlwall. M.F., 2007. Strontium isotope stratigraphy of the Asmari Formation (Oligocene-Lower Miocene), SW Iran, Journal of Petroleum Geology, Vol: 30(2), p: 107-128.

Embry. A.F., Klovan. J.E., 1971. A Late Devonian reef tract on Northeastern Banks Island, Canada, Petroleum Geology, Vol: 19, 51p.

Flugel. E., 2004. Microfacies of Carbonate Rocks, Analysis, Interpretation and Application, Springer, Berlin Heidelberg, New York, 967 p.

Flugel. E., 2010. Microfacies Analysis of Limestones, Analysis Interpretation and Application, Springer, Berlin, 976 p.

Geel. T., 2000. Recognition of stratigraphic sequences in carbonate platform and slope deposites, Empirical models based on microfacies analysis of palaeogene deposits in Southeastern Spain, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, Vol: 155, p: 211-238.

Gregg. J.M., Shelton. K.L., 1990. Dolomitization and neomorphism in the back reef facies of the Bonneterre and Davis Formation (Cambrian), Southeastern Missouri, Journal of Sedimentary Petrology, Vol: 60, p: 549-562.

Hallock. P., Glenn. E.C., 1986. Larger foraminifera, A tool for paleoenvironmental analysis of Cenozoic depositional facies, Palaios, Vol: l(l), p: 55-64.

Haq. B.U., Hardenbol. J., Vail. P.R., 1987. Chronology of fluctuating sea level since the Triassic, Science, Vol: 235, p: 1156-1167.

Harris. P.M., 1979. Facies anatomy and diagenesis of a Bahamian ooid shoal, Sediment VI, Comparative Sedimentology Lab, University of Miami, 163 p.

Hottinger. L., 1983. Processes determining the distribution of larger foraminifera in space and time, Utreght Micropaleont, Bulletin 30, p. 239-253.

Hottinger. L., 1997. Shallow benthic foraminiferal assemblage as signals for depth of their depositional and their limestones, Society Geology France Bulletin, Vol: 168, p: 491-505.

Imbrie. J., Purdy. E.G., 1962. Classification of modern Bahamian carbonate sediments, American Association Petroleum Geology Memoir, Vol: 1, p: 253-272.

Karimi-Mossadegh. Z., Haig. D.W., Allan. T., Adabi. M.H., Sadeghi. A., 2009. Salinity changes during Late Oligocene to Early Miocene Asmari Formation deposition, Zagros Mountains, Iran, Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, Vol: 272, p: 17-36.

Laursen. G.V., Monibi. S., Allan. T.L., Pickard. N.A., Hosseiney. A., Vincent. B., Hamon. Y., Van-Bukhem. F.S.P., Moallemi. A., Druillion. g., 2009. The Asmari Formation revisited, Change stratigraphic allocation and new biozonation, Shiraz, First International Petroleum Conference & Exhibition, European Association of Geoscientists and Engineers, Bulletin 29, p: 1-5.

Palma. R., Lopez-Gomez. J., Piethe. R., 2007. Oxfordian ramp system (La Manga Formation) in the Bardas Blancas area (Mendoza Province) Neuquen Basin, Argentina, Facies and depositional sequence, Sedimentary Geology, Vol: 195, p: 113-134.

Renema. W., 2006. Large benthic foraminifera from the deep photic zone of a mixed siliciclastic- carbonate shelf of East Kalimantan, Indonesia, Marine Micropaleontology, Vol: 58, p: 73-82.

Romero. J., Caus. E., Rosell. J., 2002. A model for the palaeoenvironmental distribution of larger foraminifera based on late Middle Eocene deposite on the margin of the South Pyrenean Basin (NE Spain), Palaeogeography, Palaeoclimatoligy, Palaeoecology, Vol: 179(1-2), p: 43-56.

Sharland. P.R., Archer. R., Casey. D.M., Davies. R.B., Hall. S.H., Heward. A.P., Horbury. A.D., Simmons. M.D., 2001. Arabian plate sequence stratigraphy, GeoArabia Special Publication 2, Manama, Bahrain, Gulf Petrolink, 372 p.

Sharland. P.R., Casey. D.M., Davies. R.B., Simmons. M.D., Sutcliffe. O.E., 2004. Arabian plate sequence stratigraphy, GeoArabia, Vol: 9, p: 199-214.

Tucker. M.E., 1985. Shallow marine carbonate facies and facies models, In Berenchley, P.J. and Williams, B.P.J., (Eds.), Sedimentology, Recent Development and Applied Aspects, Special Publication, Geological Society of London, No: 18, p: 139-161.

Van-Bukhem. F.S.P., Allan. T.L., Laursen. G.V., Lotfpour. M., Moallemi. A., Monibi. S., Motiei. H., Pickard. N.A.H., Tahmasbi. A.R., Vedrenne. V., Vincent. B., 2010. Regional stratigraphic architecture and reservoir types of the Oligo-Miocene deposite in the Dezful Embayment (Asmari and Pabdeh Formations) SW Iran, Geological Society, London, Special Publications, Vol: 329, p: 219-263.

Wilson. J.L., 1975. Carbonate Facies in Geologic History, Springer-Verlag, 471 p.

Wynd. J.G., 1965. Biofacies of Iranian Oil Consortium Agreement Area, NIOC Report, No: 1082, p: 57-66.