مطالعه حفره های زیر سطحی با استفاده از روش تصویر سازی سه بعدی مقاومت الکتریکی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار عضو هیات علمی دانشگاه آزاد مسجدسلیمان

چکیده

    کاربرد سه نوع آرایه الکترودی جهت شناسایی یک حفره زیرزمینی بررسی گردید. تصویر سازی سه بعدی مقاومت الکتریکی در امتداد هشت پروفیل موازی با استفاده از آرایه های الکترودی قطبی- قطبی، قطبی-دوقطبی و دوقطبی- دوقطبی با فاصله بین الکترودی یک متر  و شبکه مستطیلی صورت گرفت. برگردان سازی داده ها توسط یک الگوریتم وارون سازی  سه بعدی مبتنی بر روش برگردان سازی هوشمند انجام گردید.  جهت بدست آوردن نتایج بهتر، برگردان سازی الحاقی  جفت داده های  قطبی- قطبی+ قطبی- دوقطبی، قطبی- قطبی+ دوقطبی-دوقطبی و قطبی- دوقطبی+ دوقطبی- دوقطبی انجام شد. ابعاد افقی و قائم حفره در نتایج وارون سازی الحاقی داده های مقاومت الکتریکی بخوبی مشخص گردید. مدلهای ایجاد شده با نتایج برگردان سازی هر کدام از آرایه های الکترودی بصورت مجزا مقایسه گردید. نتایج حاصل نشان دادند که وارون سازی الحاقی داده ها ضمن بهبود تفسیر ابعاد قائم حفره وضوح افقی قابل قبولی را در اختیار می گذارد.
 

کلیدواژه‌ها


 

Dahlin, T., and Loke, M.H. 1997. Quasi-3D resistivity imaging-mapping of three dimensional      

     structures using two dimensional DC resistivity techniques. 3rd Meeting of the Environmental and  

     Engineering Geophysical Society, Aarhus, Geophysical Society.

Dey, A., and Morrison, H. F. 1979. Resistivity modeling for arbitrarily shaped three-dimensional 

     structures. Geophysics 44(4): 753-780.

El-Qady, G., Ushijima, K., and  El-Sayed A.  2001. Inversion of DC resistivity data using neural

     networks. Geophysical Prospecting 49: 417-430.

Gharibi, M., and Bentley, L.R. 2005. "Resolution of 3-D Electrical Resistivity Images from Inversions

     of 2-D Orthogonal Lines. Journal of Environmental and Engineering Geophysics 10(4): 339–349.

Griffiths, D. H., and Barker, R.D. 1993. Two-dimensional resistivity imaging and modelling in areas

     of complex geology. Journal of Applied Geophysics 29: 211-226.

Hesse, A., Jolivet, A., and Tabbagh, A. 1986.New prospects in shallow depth electrical surveying for

     archeological and pedological applications. Geophysics 51: 585–594.

Jakosky, J. J.  1950. Exploration geophysics Los Angeles, Trija Pub. Co, 1195 pp.

Loke, M. H., and Barker, R. D. 1996.Practical techniques for 3D resistivity surveys and data

     inversion. Geophysical Prospecting 44: 499–523.

Loke, M. H. 2009. Tutorial: 2-D and 3-D electrical imaging surveys.  www.geoelectrical.com

Reynolds, J. M.  1997. An Introduction to Applied and Environmental Geophysics, John Wiley &

     Sons.

Singh, U. K., Tiwari, R. K., and Singh, S. B.  2005.One-dimensional inversion of geoelectrical

     resistivity sounding data using artificial neural networks-a case study. Computers & Geosciences

     31: 99–108.

Spitzer, K. 1998.The three-dimensional dc sensitivity for surface and subsurface sources. Geophysical

     Journal international 134: 736–746.

Thomas, G.  2004. Inversion Methods and Resolution Analysis for the 2D/3D Reconstruction of

     Resistivity Structures from DC Measurements, university of Freiberg, pp.160 Ph.D thesis.

Van, N. R., and Cook, K.L.1966. Interpretation of resistivity data. Washington: 310.

Zhang, J., Mackie, R. L., and Madden, T. R. 1995. 3D  resistivity forward modeling and inversion

     using conjugate gradients. Geophysics 60(5): 1313-1325.