تاثیر زمین شیمیائی مخازن نفتی آسماری بر منابع آب کارستی مسجد سلیمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار عضو هیات علمی گروه زمین شناسی

2 استاد عضو هیات علمی گروه زمین شناسی

3 کارشناس ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

      همجواری منابع آب موجود در سازند‌های کارستی با میادین نفتی می‌تواند باعث آلودگی این منابع گردد. به دلیل اهمیت منابع آب موجود در سازند‌های سخت، بررسی اثرات این تداخل از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. بر این اساس در این تحقیق به بررسی ژئوشیمیایی تاثیر مخازن نفتی برمنابع آب کارستی و تفکیک آن با استفاده از مطالعات ژئوشیمایی و هیدروژئوشیمیایی در منطقه مسجد سلیمان واقع در استان خوزستان پرداخته شد. نتایج بررسی نشان داد، تیپ منابع آب تاقدیس آسماری از نوع کلروره سدیک و سولفاته سدیک و در گروه نامناسب برای شرب می‌باشد. بررسی نسبت آلکان‌های نرمال همچنین نتایج آنالیز رسوبات مرتبط با چشمه های منطقه نشان می‌دهد که این مواد دارای غلظت‌های تقریباً بیشتر از میزان زمینه و بترتیب به صورتNi>Zn>Cr>V>Cu>Pb>As>Co  می‌باشد که نشان می‌دهد منشاء آلودگی نفتی نمونه‌های مورد مطالعه، نفت مخزن آسماری در میدان نفتی مسجدسلیمان بوده که بشدت مورد تجزیه زیستی قرار گرفته‌اند. مجموع نتایج این مطالعه نشان داد آب ذخیره شده در سازند کارستی آسماری در محل خروجی تاقدیس(چشمه گرو) با آب‌های حاصل از انحلال بین لایه‌های سازند گچساران (انحلال هالیت و ژیپس) و شورابه‌ها و هیدروکربن های نفتی مخزن آسماری اختلاط و آلوده گردیده است لذا بررسی محل دقیق ورود آلایندهای نفتی به منابع آب تاقدیس آسماری همچنین خروج آب با کیفیت قبل از تداخل با آلاینده نفتی می تواند باعث کاهش دبی چشمه گرو و کاهش ورود آب آلود به رودخانه شور تمبی و در نهایت رودخانه کارون گردد.
 

کلیدواژه‌ها


رستمی زرین آبادی. ا.، فرقانی. گ.، کرمی. غ .، 1393، ارزیابی خصوصیات هیدروژئوشیمیایی آبهای زیرزمینی دشت رومشگان، لرستان، ایران مجله زمین شناسی کاربردی پیشرفته، شماره 13، ص 34-41.

رضائی. ز.،1384، تعیین منشاء H2S در نفت مخزن آسماری میدان نفتی مسجد سلیمان، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید چمران اهواز، ص 200.

ناصری. ح و علیجانی. ف.، 1385، مطالعات کارست تاقدیس آسماری، سازمان آب و برق خوزستان.

 

Al-Sulaimi. J., Viswanathan. M.N., Szekely. F., 1993, Effect of oil pollution on fresh groundwater in Kuwait, Environmental Geology, Vol: 22, p: 246-258.

Bakalowicz. M., 2005, Karst groundwater: a challenge for new resources, Hydrogeology J, Vol: 13, p: 148–160.

Clemens. T., Hückinghaus. D., Sauter. M., Liedl. R., Teutsch G., 1999, Simulation of the development of karst aquifers: role of the epikarst, Int Journal Earth Sciences, Vol: 88, p: 157–162.

Desitter. L. U., 1947, Digenesis of oil-field brines: American Association of Petroleum ecologists Bulletin, Vol: 31, p: 2030-2040.

Fetter. C. W., 1994, Applied hydrogeology, Third Edition, New York, Macmillan, p: 691.

Karimi. H., Moore. F., 2008, The source and heating mechanism for the Ahram, Mirahmad and Garu thermal springs, Zagros Mountain, Iran, Geothermics, Vol: 37, p:84-100.

Kriegar. R. A., Hendrikson. G. E., 1960, Effete of Greensburg oil-field brines on the streams, wells, And springs oil the Upper Green River: Kentucky Geological Survey, Series X, Report of Investigations, No: 2, p: 36.

Land. L. S., Prezbindowski. D. R., 1981, the origin and evolution of saline formation water, Lower Cretaceous Carbonates, South-Central Texas: Journal of Hydrology, Vol: 54, p: 51-74.

Leonard. R. B., 1964. A method for evaluation; oil field brain pollution of the Walnut River in Kansas: U.S. Geological Survey Professional Paper No: 501-B, p: 173-176.

Leonard. A. R., Ward. P. E., 1962, Use of Na/CI ratios to distinguish oil-field from salt-spring brines in Western Oklahoma: U.S. Geol

ogical Survey Professional Paper No: 45Q-B, p: 126-127.

Mast. V. A., 1982, the use of ionic mixing curves in differentiating oil-field brine in a fresh-water aquifer: Presented at the American Water Resources Association, The University of Texas at Austin, p: 16.

Mazor. E., 1991, Applied Chemical and Isotopic Groundwater Hydrology, Halsted Press New York.

Rittenhouse, Gordon, Fulton, R. 8., Ill, Grabowski, R. J., and Bernard, J. L, 1969, Minor elements in oil-field waters: Chemical Geology, Vol:, 4, p: 189-209.

White. W.B., 2002, Karst hydrology: recent developments and open questions Geomorphology and Hydrology of Karst Terrains. Journal of Engineering Geology, Vol: 65, p: 85–105.

Wnittemore. D. O., 1984, geochemical identification of salinity sources, in French, R. H., salinity in watercourses and reservoirs: Proceedings of the 1983 International Symposium on State-of-the-Art Control of Salinity, Salt Laka City, Utah, p: 505-514.

Whittamora. D. O., 1988, Bromide as a tracer in ground-water studies: Geochemistry and analytical determination: National Water Well Association, Proceedings, Groundwater Geochemistry Conference, Denver, Colorado, p: 339-359.