ارزیابی کیفیت آب زیرزمینی بر اساس انتروپی وزن‌دار شاخص کیفیت آب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه خوارزمی

2 دانشیار هیدروژئولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه خوارزمی

3 دانشجوی دکتری هیدروژئولوژی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

       در این مطالعه برخی از نمونه‌های آب زیرزمینی دشت زنجان بر اساس استاندارد WHO از نظر کیفیت آب شرب مورد بررسی قرار گرفته است. به منظور جلوگیری از قضاوت‌های کارشناسی در مورد وزن هر پارامتر که در روش WQI رخ می‌دهد، ، از انتروپی وزن‌دار شاخص کیفیت (EWQI) برای ارزیابی دقیق‌تر کیفیت آب زیرزمینی  استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان می‌دهد که بیش از 75 درصد تغییرات کیفی آب زیرزمینی دشت زنجان را می‌توان بوسیله 4 عامل و با  استفاده از 12 پارامتر شامل Ca، Na، K، Mg، NO3، Cr، Zn، EC، TDS، pH، DO و BOD مورد بررسی قرار داد. عامل 1 با کنترل بیش از 33 درصد تغییرات دارای بیش‌ترین نقش بوده و پس از آن عامل 2 با بیش از 19 درصد، عامل 3 با بیش از 12 درصد و عامل 4 با نزدیک به 10 درصد مهم‌ترین عوامل تأثیرگذار بر کیفیت آب در دشت زنجان می‌باشند. بر اساس مقدار انتروپی و وزن انتروپی محاسبه شده برای هر پارامتر، Zn دارای بالاترین نرخ تأثیرگذاری بر کیفیت آب زیرزمینی دشت زنجان می‌باشد و پس از آن Na، Ca، NO3، pH، K، Mg، DO در رده‌های بعدی قرار دارند. بر اساس EWQI، 08/5درصد از کل 59 نمونه مورد بررسی دارای رتبه 1 و کیفیت بسیار خوب برای مصرف شرب می‌باشند. بالاترین تعداد نمونه‌ها، معادل 88/72 درصد که 43 مورد می‌باشد دارای رتبه 2 و کیفیت خوبی هستند. نمونه‌های دارای رتبه 3 و کیفیت متوسط 16/10 درصد کل نمونه‌ها را تشکیل می‌دهد. 77/6 درصد نمونه ها دارای رتبه 4 و کیفیت ضعیف می‌باشد و نهایتاً 08/5 درصد کل نمونه‌ها دارای رتبه 5 و کیفیت بسیار بد می‌باشد.
 

کلیدواژه‌ها


کوهستان نجفی ح.ر. ناصری ح.ر. حقیقت ر. فهمی ه. 1379. هیدروژئولوژی و شبیه‌سازی منابع آب زیرزمینی دشت زنجان با استفاده از مدل MODFLOW. پایان‌نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه شهید بهشتی.363 ص. 36-44

Guey-Shin, Sh. ,Bai-You, Ch., Chi-Ting, Ch., Pei-Hsuan, Y., Tsun-Kuo, Ch., 2011. "Applying Factor Analysis Combined with Kriging and Information Entropy Theory for Mapping and Evaluating the Stability of Groundwater Quality Variation in Taiwan". Int. J. Environ. Res. Public Health. Vol. (8): 1084-1109

Ishaku, J. M., 2011. "Assessment of Groundwater Quality Index for Jimeta-Yola area, Northeastern Nigeria". Journal of Geology and Mining Research. Vol. 3(9): 219-231

Jian-Hua, W., Pei-Yue, L., Hui, Q., 2011. "Groundwater Quality in Jingyuan County, a Semi-Humid Area in Northwest China". E-Journal of Chemistry. Vol. 8(2):787-793

Kawachi, T., Maruyama, T., Singh, V.P., 2001. "Rainfall entropy for delineation of water resources zones in Japan". J. Hydrol., Vol. (246): 36-44

Ozkul, S., Harmancioglu, N.B., Singh, V.P., 2000. "Entropy-based assessment of water quality monitoring networks". J. Hydrol. Eng. Vol. (5): 90-100

Pei-Yue, L., Hui, Q., Jian-Hua, W., 2010. "Groundwater Quality Assessment Based on Improved Water Quality Index in Pengyang County, Ningxia, Northwest China". E-Journal of Chemistry. Vol. 7(S1): S209-S216

Pragathiswaran, C., Paruthimal, Kalaignan G., Prakash, P., Jeyaprabha, B., Karibasappa, H., Suganandam, K., 2008.  "Study on water quality in certain areas of an industrially colonized town - Hosur after monsoon".  Ecology Environment and Conservation. Vol. 14(4): 599-604 

Pragathiswaran, C., Paruthimal, Kalaignanan, G., P., Prakash, P., 2008.  "Ground water quality index in an industrial town-hosur during rainy season". Journal of Industrial Pollution Control. Vol. 24(2): 149-52 

Rajankar, P. N., Gulhane, S. R., Tambekar, D. H., Ramteke, D. S,. Wate, S. R.,  2009. "Water quality assessment of groundwater resources in Nagpur region (India) based on WQI".  E. Journal of Chemistry. Vol. 6(3): 905-8 

Reza, R., Singh, G., 2010. "Assessment of groundwater quality status by using water quality index method in Orissa, India". World Applied Sciences Journal. Vol 9(12): 1392-1397

Simoes, F.S., Moriera, A.B., Bisinoti, M.C., Gimenez, S.M.N., Yabe, M. J. S., 2008. "Water quality index as a simple indicator of aquaculture effects on aquatic bodies". Ecological indicators. Vol. (8): 476-484

Ulanowicz, R.E., 2001."Information theory in ecology". Comput. Chem. Vol. (25): 393-399