زمین شیمی و چینه‌نگاری سکانسی سازند پابده در میدان نفتی منصوری، جنوب‌غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی گروه زمین شناسی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز و مرکز پژوهش زمین شناسی و زمین شیمی نفت

2 کارشناسی ارشد گروه زمین شناسی دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز

3 مدیر اکتشافات شرکت ملی نفت ایران

4 اداره زمین شناسی شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب

چکیده

هدف از این مطالعه ارزیابی پتانسیل هیدروکربوری سازند پابده میدان منصوری به عنوان سنگ­منشاء احتمالی در چهارچوب چینه­نگاری سکانسی است. قالب چینه­نگاری سکانسی سازند پابده با استفاده از لاگ GR چاه­های مورد مطالعه در نرم­افزار Cyclolog 3.2 تهیه و واحدهای رسوبی هم­زمان در این سازند مشخص گردیدند. جهت تعیین سیستم­تراکت­های نهشتی و ارزیابی پتانسیل هیدروکربوری سازند پابده از داده­های ژئوشیمی­آلی استفاده شد. مطالعه حاضر وجود دو سکانس رسوبی رده 2 را در سازند پابده نشان داد؛ سیستم تراکت پسرونده سکانس اول در زمان پالئوسن پسین تا ائوسن میانی نهشته شده و سکانس دوم در زمان ائوسن بصورت سیستم تراکت پیشرونده شکل گرفته ­است. وجود شیل­های قهوه­ای و بکارگیری مقایسه نمودار فیتان/پریستان ـ اندیس هموفان C35 نیز افزایش سطح آب دریا و وجود پیشروی را در این زمان تأیید می­کند. در نهایت در بخش فوقانی این سازند سیستم تراکت پسرونده سکانس دوم با سن الیگوسن پیشین تشخیص داده شد. بررسی­های انجام شده نشان داد که سازند پابده از نظر پتانسیل هیدروکربوری یکنواخت نبوده و می­توان آن را به سه بخش تقسیم نمود. ارتباط خوبی بین تغییرات نسبی سطح آب و تغییرات پتانسیل هیدروکربوری دیده شد. در بخش میانی (زمان ائوسن پسین) در زمان بالا بودن سطح نسبی تراز آب دریا مقدار TOC حدوداً تا %5 افزایش یافته است. در این بخش، مواد­آلی عمدتاً کروژن نوع II بوده و توانایی تولید نفت را دارد. در حالیکه در بخش­های زیرین و فوقانی با توجه به پایین­تر بودن سطح نسبی تراز آب در مقایسه با بخش میانی، مقدار TOC حدوداً %2 ـ 5/0 بوده و مواد­آلی عمدتاً کروژن نوع III است. همچنین این بخش­ها در سازند پابده پتانسیل تولید گاز را دارند. با استفاده از تطابق چینه­نگاری سکانسی و زون­بندی انجام شده سازند پابده در چاه 6 منصوری، در سایر چاه­های 31، 27، 21، 16، 14، 25، 15، 20 و 28 که داده ژئوشیمی وجود نداشت دنبال شده و توزیعشان در سرتاسر میدان منصوری پیش­بینی شد. صحت­سنجی نتایج نیز این روش را تأیید نمود. درنهایت آشکار شد که زون دارای پتانسیل تولید بالاتر در بخش میانی سازند پابده در کل میدان منصوری قرار دارد.

کلیدواژه‌ها


امینی.ع.، 1388، مبانی چینه نگاری سکانسی، انتشارات دانشگاه تهران.

سراج.م.، 1384، تحلیل ساختاری مقدماتی میادین نفتی مناطق نفتخیز جنوب (محدوده فروافتادگی دزفول شمالی)، بایگانی شرکت ملی مناطق نفتخیز جنوب، گزارش شماره پ-5613.

References:

Behar.F., Beamont.V., Penteodo.H., 2001, Rock-Eval6 Technology performance and developments, Oil & Gas Science and  

   Technology-Rev. IFP, Vol: 56, p: 111-134

Catuneanu. O., 2006, Principles of sequence stratigraphy, Elsevier, 375 pp.

Catuneanu.O., Bhattacharya.J.P., Blum.M.D., Dalrymple.R.W., Eriksson.P.G., Fielding.C.R., Fisher.W.L., Galloway.W.E.,

   Gianolla.P., Gibling.M.R., Giles.K.A., Holbrook..M., Jordan.R., Kendall.C.G.St.C., Macurda.B., Martinsen.O.J., Miall.A.D.,

   Nummedal.D., Posamentier.H.W., Pratt.B.R., Shanley.K.W., Steel.R.J., Strasser.A., Tucker.M.E., 2010, Sequence  

   stratigraphy: common ground after three decades of development, Vol: 28, p: 21-34

Creaney.S., Passey.Q.R., 1993, Recurring Patterns of  total organic carbon and source rock quality within a sequence

   stratigraphic framework, American Association of Petroleum Geologists Bulletin, Vol: 77, No: 3, p: 386-40

Embry.A., 2002, Transgressive-regressive (T-R) sequence stratigraphy, in Armentrout and N. Rosen, eds., Gulf coast SEPM

   Conference proceedings, Houston, p: 151-172

Embry.A., Johannessen.E., 1992, T-R sequence stratigraphy, facies analysis and reservoir distribution in the uppermost

   Triassic-lower Jurassic succession, western Sverdrup Basin, Arctic Canada, in T. Vorren et al., eds., Arctic geology and

   Petroleum potential: Norwegian Petroleum Society Special Publication 2, p: 121-146

Fleck.S., Michels.R., Ferry.S., Malartre.F., Elion.P., Landaise.P., 2002, Organic geochemistry in a sequence stratigraphic

   framework. The siliciclastic shelf environment of cretaceous series, SE France, p: 1533-1557

Goddard.D.A., Mancini.E.A., Talukar.S.C., Horn.M., 1997, Bossier – Hanesvill shale,  North Louisian salt basin:  Lousiana  

   State University,  Baton  Rouge,  Louisiana,  center for energy, pdf file, www. api. ning. com/files

Hunt.J., 1996, Petroleum Geochemistry and Geology. 2nd Edition. W.H. Freeman and Company, New York, 743 pp.

Katz.B.J., Pratt.L., 1991, Source Rocks within a sequence stratigraphic framework, American Association of Petroleum

   Geologists studies in Geology, p: 35-47

Landais.P., Connan. J., Dereppe. J.M., George.E., Meunier.J.D., Monthioux.M., Pagel.M., Pironon.J., Poty.B., 1985, Alteration

   of organic matter; a clue for uranium or genesis uranium, III, p: 307-342

Meijun.L., Yunlog.J., Liguo.H., 2003, Geochemical – Sequence stratigraphy and its Application prospects in lake basins,

   Chines Journal of Geochemistry, Vol: 22

Pasley.M., Gregory.W., Hart.G.F., 1991, Organic matter variations in trans-gressive and regressive shales, Org. Geochem, p:

   483-509

Peters.K.E., Cassa.M.R., 1994, Applied source rock geochemistry, in: Magoon. L,B., Dow. W.G., (eds),The petroleum system

   from source to trap, AAPG memoir. Vol: 60, p:93-120

Stoneley.R., 1990, The Arabian continental margin in Iran during the late cretaceous, In: Roberston.A.H.F., searl.M.P.,

   Ries.A.C., Eds., The geology and tectonics of the Oman Region, Geol. Soc. London, spec, p: 787-795

Tissot.B.P., Durand.B., Espitalie.J., Combaz.A., 1974, Influence and nature of diagenesis of organic matter in formation of

   petroleum, AAPG Bulletin, Vol: 58, p: 499-506

Van Wagoner.J.C., Mitchum.R. M., Campion.K. M., Rahmanian.V. D., 1990, Siliciclastic sequence stratigraphy in well logs,

   cores, and outcrops: concepts for high-resolution correlation of time and facies, AAPG, Methods in exploration series, 7,

   Tulsa, 55pp.

Wynd.J.G., 1965, Biofacies of the Iranian Oil consortium Agreement Area, NIOC, Unpubl, Report, 1082 pp.