زمین شناسی اقتصادی کانسار اسکارن آهن چنار علیا با تکیه بر بررسی میان بارهای سیال، شمال غرب همدان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه زمین شناسی دانشکده علوم دانشگاه لرستان

چکیده

      کانسار آهن چنار علیا در استان همدان و 24 کیلومتری شمال شهر اسد آباد قرار دارد. این کانسار در انتهای بخش شمال غربی زون ساختاری سنندج - سیرجان واقع شده است. نفوذ توده کوارتز سینیتی آلموقلاق بدرون سری آتشفشانی- رسوبی  سنقر با سن  تریاس- ژوراسیک باعث نهشته شدن این کانسار شده است. کانی سازی در منطقه به دو صورت توده ای و رگه ای است. کانی اصلی این کانسار مگنتیت است و هماتیت به عنوان دومین کانی آهن دار نهشته شده است. پیریت عمده ترین فاز سولفیدی  در این کانسار است. میانبارهای سیال نمونه های کوارتزی این کانسار بیشتر دو فازی و غنی از مایع با اشکال کشیده می باشند. مطالعات میکروترمومتری این  میانبارها نشان می دهد که میانگین شوری و دمای پیدایش این کانسار به ترتیب در محدوده 5.15- 5.2 درصد وزنی نمک طعام و 170-165 درجه سانتیگراد قرار می گیرد. چگالی میانبارهای سیال نمونه های کوارتزی کانسار آهن چنار علیا از 89/0 تا 02/1 متغیر است، عمق به دام افتادن سیالات درگیر کانسار چنار علیا در حدود 100 متر و در نزدیکی سطح زمین بوده است، همچنین فشار حاکم در طی تشکیل سیالات در حدود 50 بار بدست آمده است. نهشت آهن در منطقه پیامد تحرک مجدد سیالات متاسوماتیسم کننده، در راستای پهنه های برشی، مرزهای گسل خورده و شکستگی های سطحی است. مطالعات کانی شناسی، میزان شوری و دمای همگن شدگی میانبارهای سیال نشان دهنده این است که کانی زایی در کانسار آهن چنار علیا در مرحله تأخیری اسکارن صورت پذیرفته است.
 

کلیدواژه‌ها


 

 

 

اشراقی، س.،1380، نقشه زمین شناسی100000/1 تویسرکان، انتشارات سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور.

 

 

توکلی، ح.،1383، کانی شناسی، ژئوشیمی و خاستگاه کانسارهای آهن شمال غرب همدان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران، 154 ص.

رستمی پایدار، ق.، لطفی، م.، قادری، م.، امیری. ا.، عابدینی، م.،1389، یافته های جدید کانه نگاری و شیمی بلور مگنتیت و پیریت درکانسارهای آهن باباعلی وگلالی، باختر همدان، ایران، مجله علوم زمین، شماره 77، صفحه 121- 130.

شرکت ایران کانش.، 1379، طرح اکتشاف مقدماتی سنگ آهن چنار علیا، اداره کل صنایع و معادن استان همدان، 88 ص.

Bodnar. R. J., 1993, Revised  equation and table for determining the freezing point depression of H2O-NaCl solution, Geochim .Cosmochim .Acta, Vol: 57, p: 683-684.

Craij. J. R., Vaughan. D. J., 1981, Ore microscopy and ore petrography, Copyright by John Wiley and sons, 406p.

Drummond. S. E., Ohmoto. H., 1985, chemical evolution and mineral deposition in boiling hydrothermal systems, Economic Geology, Vol: 80, p: 126-147.

Einaudi. M. T., Meinert. L. D., Newberry. R. J., 1981, Skarn deposits, Economic Geology, p: 317–391.

Eugster. H. P., 1986, Minerals in hote water, Am. Mineral, Vol: 71, p: 655-673.

Hass. J. I., 1971, The effect of salinity on the maximum thermal gradient of a hydrothermal system at hydrostatic pressure, Economic Geology, Vol: 66, p: 940-946.

Kwak. T. A. P., Tan. T. H., 1981, The geochemistry of zoninig in the skarn mineral at the at the King Island_Dolphine mine, Economic Geologyv, Vol: 76, p: 468-497.

Lingang.  Xu.,et al., 2010, Geology geochemistry and age constrains on the Mengku skarn iron deposite in Xinjiang Altai, NW China, jornal of Asian Earth Sciences, Vol: 39, No: 5, p: 423-440.

Meinert. L. D., 1992, Skarn zonation and fluid evalution in the Groundhog Mine,Central Mining District , New Mexico, Economic Geology, Vol: 82, p: 523-545.

Mikucki. E. J., Groves. D. I., 1990, Genesis of primary gold deposits:gold transport and depositional models, Geol.Dep.and Uni.Extension, The Uni.of Western Aus, Vol: 20, p: 212-220.

Pirajno.  F., 1992, Hydrothermal Mineral Deposits – Principles and fundamental concepts for the Exploration Geologist, Springer, 709p.

Ramdohr. P.,1980,The ore minerals and their intergrowths, Sec. Edition, English translation of the 4th. Edition. Two valumes, pergamon press, 1205p.

Roedder.  E., 1984, Fluid Inclusions, Rev. Mineralogy, Mineral. Soc. Am, p: 12-644.

Scott. A. M., Watanabe. Y ., 1998, ((Extreme boiling)) model for variable salinity of the Hokko low- sulfidation epithermal Au prospect,southwestern Hokkaido, Japan Mineralium Deposita, Vol: 33, p: 568-578.

Shepherd. T. J., Ranbin. A. H., Alderton D .H. M., 1985, A Practical Guide to fluid inclusion studies, Blackie, Glasgow, 239p.

Singoyi. B., Zaw. K., 2001, A petro logical and fluid inclusion of magnetite scheelite skarn mineralization at Lara, northwestern Tasmania: implications for ore genesis, Chemical geology, Vol: 173, p: 239 – 253.

Wang. Y., Sasaki. M., Sasada.  M., Chen. C. H., 1999, Fluid inclusion studies of the Chinkuashin high –sulfidation gold – copper deposits in Taiwan, Chemical Geology, Vol: 154, p: 155-167.

Wilkinson.  J. J., 2001, Fluid inclusions in hydrothermal ore deposits, Lithos, Vol: 25, p: 229- 279.

Zamanian.   H . ,2003, Iron mineralization related to the Almoughlagh and south Ghorveh batholiths, western Iran, with a specific refrence to the Baba Ali and Gelali deposits, thesis sbmitted for the degree of PhD, Univercity of Pune, 215p.

 Zhou. T., Yang.  F., Yuc.  S., Liu.  X., Zhang.  X., Fan. Y., 2007, Geochemistry and evolution of ore- forming fluids of the Yueshan Cu-Au skarn and vein- type deposits, Anhui province, south China, Ore Geology reviews, Vol: 31, p: 279-303.