تحلیل ساختاری پهنه برشی سیه‌کمر و ارتباط فابریک‌های شکنا با کانه‌زایی طلا(هیرد، جنوب بیرجند)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی دانشکده علوم زمین

2 دانشگاه تربیت مدرس دانشکده علوم بخش زمین شناسی

چکیده

ناحیه معدنی هیرد در شرق خرد قاره ایران مرکزی و حاشیه شرق ـ شمال شرق پهنه لوت و در غرب پهنه زمین‌درز سیستان قرار دارد. سامانه گسلی نهبندان که کنترل کننده اصلی دگرشکلی در پهنه سیستان است، در بخش شمالی با تغییر جهت به طرف غرب به صورت تداخلی وارد پهنه لوت شده است. در این نواحی، ساختارهای با راستای ENE-WSW مانند پهنه بُرشی ـ گسلی سیه‌کمر، دارای مؤلفه‌ شیب‌لغز معکوس غالب هستند. سنگ‌های گسلی در پهنه‌های بُرشی وابسته به گسل‌ها، شامل کاتاکلاسیت‌های برگواره‌دار و بدون برگواره، بِرش و گوژ می‌باشند. فابریک در بِرش و کاتاکلاسیت‌های بدون برگواره به صورت تصادفی است. ساخت S-C در مقاطع  XZاز نمونه‌های دستی صیقل‌یافته و مقاطع نازک حاصل از کاتاکلاسیت‌های برگواره‌دار، نشان‌دهنده سوی بُرش پهنه‌ بُرشی در بردارنده آن‌ها است. بررسی فابریک در مغزه‌های پهنه بُرشی سیه‌کمر در مقیاس‌های میکروسکوپی و مزوسکوپی، نشان می‌دهد که در بخش داخلی پهنه، بیشینه شدت دگرشکلی و با فاصله گرفتن به سمت حاشیه‌های پهنه، شدت دگرشکلی کاهش می‌یابد. عیار طلا نیز ارتباط مستقیمی با شدت دگرشکلی شکنا نشان می‌دهد.
 

کلیدواژه‌ها


خطیب، م.م.، 1377، هندسه پایانه گسل‌های امتدادلغز با نگاهی ویژه به گسل‌های خاور ایران، رساله دکتری دانشگاه شهید بهشتی، 224 ص.

عسکری، ع. و صفری، م.، 1382، گزارش نقشه زمین شناسی معدنی با مقیاس 1:20000 ناحیه امید بخش معدنی طلای هیرد (شمال غرب نهبندان)، طرح اکتشافات مواد معدنی در جنوب خراسان، سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور. 250 ص.

علیمحمدی، م.، 1386، کانی‌شناسی، ژئوشیمی، دورسنجی و ژنز کانسار طلای هیرد (جنوب بیرجند)، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین‌شناسی، گرایش اقتصادی، دانشگاه شهید بهشتی،220 ص.

قربانی، م.ع.، 1387، تحلیل ساختاری ناحیه معدنی هیرد (جنوب بیرجند) و پتروفابریک پهنه‌های بُرشی طلادار، پایان‌نامه کارشناسی ارشد زمین‌شناسی، گرایش تکتونیک، دانشگاه شهید بهشتی، 106 ص.

Chester, F.M., Friedman, M. and Logan, J.M., 1985, Foliated cataclasites. Tectonophysics, Vol: 111, p: 139–146.

Coelho, C.E.S. and Sillva, F.H.F., 1998, The structural control of the gold deposits of the Fazenda Maria Preta gold district at Rio Itapicuru greenstone belt, northeastern Brazil, Revista Brasileria de Geociencias, Vol: 28, p: 367-376.

Kerrich, R., Allison, I., Barnett, R.L., Moss, S. and Starkey, J., 1980, Microstructural and chemical transformation accompanying deformation of granite in shear zones at Mieville, Switzerland, with implication for stress cracking and super plastic flow, Contrib. Mineral. Petrol., Vol: 73, p: 221-242.

Lin, A., 2001, S-C fabrics developed in cataclastic rocks from the Nojima fault zone, Japan and their implications for tectonic history, Journal of Structural Geology, Vol: 23, p: 1167–1178.

Passchier, C.W. and Trouw, R.A.J., 2005, Microtectonics, 2nd Ed, Springer Verlag, Berlin, Heidelburg, 350 pp.

Sibson, R.H., 1977, Fault rocks and fault mechanisms, Journal of Geological Society of London, Vol: 133, p: 191-213.

Tirrul, R., Bell, I.R., Griffis, R.J. and Camp, V.E., 1983, The Sistan suture zone of eastern Iran, Geological Society America Bulletin, Vol: 94, p: 134-150.