مکان یابی محل دفن پسماندهای شهری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی( GIS) : نمونه موردی شهر لامرد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده علوم زمین دانشگاه شهید چمران اهواز

2 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

دفن بهداشتی مواد زاید جامد شهری به عنوان یکی از عناصر سیستم مدیریت مواد زاید، دارای مراحل مختلف و دقیق اعم؛ از انتخاب مکان، آماده سازی آن و بهره برداری از محل است که هر کدام نیاز به انجام مطالعه، بررسی و اعمال مدیریت صحیح دارد. هدف این پژوهش، مطالعه و بررسی عوامل و پارامترهای متعدد دخیل در مکانیابی محل دفن زباله های و پسماندهای شهری با استفاده از نرم افزار GIS و مدل AHP در شهر لامرد می باشد. روش انجام تحقیق در این پژوهش کاربردی، مطالعه و بررسی فاکتورها و عوامل موثر در مکانیابی محل دفن زباله های شهر لامرد می باشد که عبارت اند از: زمین شناسی، شیب منطقه، فاصله از مراکز جمعیتی( شهر و روستا)، فاصله از فرودگاه، فاصله از اراضی کشاورزی، دسترسی به راههای ارتباطی، فاصله از آب های سطحی و فاصله از مراتع و جنگل. اطلاعات عوامل فوق، از دو روش کتابخانه ای و میدانی گردآوری شده و در محیط نرم افزاری GIS وارد و با استفاده از مدل AHP تحلیل شده اند . مهم ترین نتیجه این تحقیق در این موضوع خلاصه می شود که با استفاده از داده ها و اطلاعات گردآوری شده و نرم افزارGIS  و مدل  AHP( فرایند تحلیل سلسله مراتبی چند معیاره) اقدام به مکان یابی محل مناسب دفن بهداشتی پسماند تولیدی در شهر لامرد شده است و از 5 مکان پیشنهادی جهت دفن بهداشتی زباله، بهینه ترین مکان انتخاب گردیده است.
 

کلیدواژه‌ها


اصغری مقدم، محمدرضا،( 1378)، جغرافیای شهری 1( ژئومورفولوژی)، انتشارات مسعی، دانشگاه آزاد اسلامی ایران.

پرهیزکار، اکبر و عطا غفاری گیلانده،( 1385)، سامانه اطلاعات جغرافیایی و تحلیل تصمیم چند معیاری، تهران، انتشارات سمت.

چوبانو گلوس، جرج و همکاران،( 1388)، مدیریت جامع پسماند( اصول مهندسی و مسائل مدیریتی)، (مترجم؛ نعمت اله جعفرزاده و همکاران)، چاپ دوم، انتشارات خانیران.

حیدرزاده، نیما،( 1380)، مکان یابی محل دفن مواد زاید جامد شهری با استفاده از GIS برای شهر تهران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

خراسانی، نعمت اله و همکاران،( 1383)، مطالعات زیست محیطی در جهت انتخاب محل دفن مناسب برای دفن زباله های شهر ساری، مجله منابع طبیعی ایران، جلد 57، شماره2.

زبردست، اسفندیار،( 1380)، کاربرد فرآیند تحلیل سلسله مراتبی در برنامه ریزی شهری و منطقه ای، تهران، دانشکده هنرهای زیبا، شماره 10.

شمسایی فرد، خدامراد،( 1382)، مکان یابی محل دفن بهداشتی مواد زاید جامد شهری بروجرد با استفاده از GIS، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت معلم تهران.

صمدی، محمدتقی و همکاران،( 1386)، مکان یابی محل دفن زباله در شهر زرن با استفاده از نرم افزارGIS، دهمین همایش ملی بهداشت محیط، همدان، دانشگاه علوم پزشکی همدان.

طاهری، سمیرا و محمدرضا اشرف زاده،( 1388)، ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح توسعه محل های دفن پسماند ـ مطالعه موردی: برمشور ـ شیراز، دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، تهران، دانشکده بهداشت علوم پزشکی شهید بهشتی.

عبدلی، محمدعلی،( 1372)، سیستم مدیریت مواد زاید جامد شهری و روش های کنترل آن، سازمان بازیافت و تبدیل مواد زاید، تهران.

مجلسی، منیره و حجت دامن افشان،( 1388)، مکان یابی محل دفن پسماندهای شهری شهرستان دزفول با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی، دوازدهمین همایش ملی بهداشت محیط ایران، تهران، دانشکده بهداشت علوم پزشکی شهید بهشتی.

مخدوم، مجید و همکاران،( 1380)، ارزیابی و برنامه ریزی محیط زیست با سامانه های اطلاعات جغرافیایی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

مشکینی، ابوالفضل و هیمن شهابی و ایوب ذوقی،( 1387)، شهر و هویت شهری، دومین کنفرانس بین المللی شهر برتر طرح برتر، همدان .

نیرآبادی، هادی و محمود حاجی میررحیمی( 1386)، به کارگیری روش های سلسله مراتبی و فازی در مکان یابی دفن زباله شهر تبریز، دهمین همایش ملی بهداشت محیط، همدان، دانشگاه علوم پزشکی همدان.

Martin. M., 2003, Globalization, development and municipal solid waste management in third word cities, p.300.

Bishnu.P. T., 2001, Public and private factors involvement in municipal solid waste management,p.200.