تجزیه و تحلیل محیط رسوبی جلگه سیلابی و محیط پیرامونی رودخانه در جلگه میناب

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گره جغرافیای دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشیار گروه مرتع و آبخیز داری دانشگاه هرمزگان

3 کارشناس ارشد مرمتع و آبخیزداری

چکیده

یکی از بخشهای اصلی بررسی تحولات جلگه میناب، شناخت ویژگیهای رسوبی آن می باشد . رسوب شناسی منطقه کمک مهمی در درک تحولات ژئومورفیک منطقه و در نتیجه خصوصیات سفره های آب زیرزمینی منطقه خواهد داشت.جلگه میناب با وسعت کل 8/1378 کیلومتر مربع و حداکثر ارتفاع 50 متر در شمال شرقی تنگه هرمز در استان هرمزگان قرار دارد . رودخانه اصلی آن رودخانه میناب است.از آنجا که در این تحقیق تغییرات محیط رسوبی بعد از محل احداث سد میناب و نقش آن بر آب های زیرزمینی میناب هدف اصلی تحقیق بوده ، لذا جلگه میناب مورد بررسی میدانی قرار گرفته و برای منشاءیابی رسوب های جلگه میناب، 47 مغزه رسوبی بر پایه 47 حلقه چاه اکتشافی و مشاهده ای ، از منطقه برداشت و مورد آزمایش دانه سنجی قرار گرفت.برای بررسی ویژگی تغییرات نهشته ها، بر پایه چاههای اکتشافی موجود تعداد 6 برش زمین شناسی تهیه گردیده است . برش های تهیه شده مؤید این نظریه هستند که در شمال شرقی جلگه، رسوبهای مخروطه افکنه ای غالب است.همچنین این برشها نشان می دهند که یک حوضه عمیق آبرفتی در مشرق شهر فعلی میناب و جنوب آن قابل تشخیص است. بطور کلی نتیجه ای که از این تحقیق گرفته شد این است که آبرفت در مجاورت ارتفاعات خصوصا ورودی رودخانه میناب به جلگه و در محدوده مخروط افکنه های ناحیه شمالی، دانه درشت و کلا به صورت مخلوطی از ریگ، شن، ماسه و کمی سیلت و رس بوده و بتدریج به سمت دریا از قطر رسوب کاسته و تبدیل به رسوبهای دانه ریز سیلتی ،ماسه ای و رسی می گردد. در شمال جلگه میناب علاوه بر بالا بودن نفوذ پذیری، احتمالا بالا بون تغذیه سفره های آب زیرزمینی ناشی از گسل میناب می باشد که در نتیجه مجاورت گسل میناب با آبرفت این منطقه صورت گرفته است.

کلیدواژه‌ها


اجل لوئیان رسول ، جعفر غیومیان، محمود هاشمی، محمود وفائیان، حمید پاکزاد و نسرین جمی .، بررسی زمین شناسی مهندسی آبرفت های شرق اصفهان، چهارمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، دانشگاه تربیت مدرس

بریج ، جان اس .، 1387 ، رودخانه ها و دشت های سیلابی ( جلد اول : دینامیک و فرایندها ) ، محمد حسین رضائی مقدم و مهدی ثقفی ، تهران ، انتشارات سمت.

پرایس، م .، 1370 ، مقدمه ای بر آب های زیرزمینی، سعداله ولایتی و شهریار رضائی، انتشارات خراسان،چاپ اول.

تاری فتح اله, سیدمحمدرضا سیدنورانی و پریسا رفیعی.، 1385، برآورد ارزش حقیقی آب های زیرزمینی در مناطق مختلف ایران (مطالعه موردی استان های تهران، سیستان و بلوچستان و کرمان پژوهشنامه اقتصادی،  تابستان; 6،2 (پیاپی) ،150-121.

رضایی، خلیل ، سوسن نوروزی و رضا صراف .، بررسی آسیب ها و اثرات مجتمع فولاد مبارکه بر محیط زیست با استفاده از مطالعات ژئوشیمیایی و ژئوالکتریکی، چهارمین کنفرانس زمین شناسی مهندسی و محیط زیست ایران، دانشگاه تربیت مدرس.

رقیمی مصطفی.،  1383، بررسی کیفیت شیمیایی آب های زیرزمینی در مجاورت محل دفن مواد زاید جامد شهر گرگان ، محیط شناسی پاییز; 30(35)، 77-84.

سازمان زمین شناسی ایران، نقشه زمین شناسی مقیاس 1:250000 شیت میناب.

سلطانی کوپایی سعید .، 1382 ، بررسی محدوده اصفهان از نظر نوع محیط رسوبی و تغییرات مسیر زاینده رود در آن، منابع طبیعی ایران زمستان 1382; 56(4):351-364.

سنجری غلام رضا و  غلام حیدر زورقی .، 1380 ، بررسیاثر پخش سیلاب بر تغییرات سطح آب های زیرزمینی آبخوان پسکوه سراوان ، پژوهش و سازندگی، بهار; 14(1 (پی آیند 50) .

لطیف مسعود و همکاران .،1384 ، بررسی آلودگی نیترات و منشایابی آن در آب های زیرزمینی جلگه مشهد ، علوم کشاورزی و منابع طبیعی خرداد - تیر، 32-21  (2) 12.

محمدی فتیده ، محمد .، 1382، شناخت منابع آب های زیرزمینی جلگه فومنات و مطالعه تغییرات کیفیآنها ، علوم کشاورزی ایرا ن ،  90-77 (1) 34 .

 مهندسین مشاور آب ورزان .، 1372 ، طرح توسعه منابع آب و آبخیزداری حوزه سد استقلال میناب ، وزارت نیرو . شرکت سهامی آب منطقه ای استان هرمزگان, مطالعات زمین شناسی.

موسوی حرمی ، رضا .، 1382 ، رسوب شناسی ، مشهد ، آستان قدس رضوی ، شرکت به نشر ، چاپ نهم.

نوحه گر احمد و مجتبی یمانی .، 1385، ژئومورفولوژی ساحلی شرق تنگه هرمز با تاکید بر فرسایش بادی، دانشگاه هرمزگان، صص250.

ناصری حمیدرضا و  فرشاد علی جانی .، 1386، بررسی منابع آلاینده های آب های زیرزمینی جلگه ایذه، شمال شرقخوزستان ، علوم محیطی تابستان; 4(4):33-46.

ولایتی ، سعداله .، 1383 ، جغرافیای آبها ، انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hoelting . B ,1980 ., Hydrogeologic , Verlg . Enke . P 63.

Hosseinpoor Kooveei, H., 2000, Water Quality Analysis of the Sarchahan Plain Aquifer, Hormozgan, Iran, M.SC Thesis in Water Resources, ITC, The Netherland.

Selley. R.C .,1982 ,An Introduction to Sedimentology . 2nd ed , A Cademic Press , London , 417 p.