تکامل فیزیکو ـ شیمیایی سیال گرمابی در کانسار مس پورفیری سارا (پرکام)، استان کرمان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه دامغان

2 استاد یار دانشگاه دامغان دانشکده علوم زمین

چکیده

کانسار مس پورفیری سارا (پرکام) در استان کرمان و 35 کیلومتری شمال شهربابک قرار دارد. این کانسار بر روی کمربند ماگمایی ارومیه ـ دختر واقع می­باشد. مجموعه آتشفشانی رازک با سن ائوسن میزبان این کانسار می­باشد. کانی­زایی مس و مولیبدن در ارتباط با جایگزینی توده­های نفوذی دیوریت پورفیری و کوارتز دیوریت پورفیری با سن میوسن می­باشد. مطالعات پتروگرافی سیالات درگیر نشان می­دهد که در کانسار سارا 8 گروه سیال درگیر شامل سیال درگیر چند فازی، سیال درگیر شور حاوی کانی اپک، سیال درگیر شور ساده، سیال درگیر غنی از گاز حاوی کانی اپک، سیال درگیر غنی از گاز ساده، سیال درگیر تک فازی گازی، سیال درگیر غنی از مایع حاوی کانی اپک و سیال درگیر غنی از مایع ساده قابل مشاهده می­باشند. سیالات درگیر چند فازی با بیشترین فراوانی همگن شدن در گستره دمایی °C500-400 و بیشترین فراوانی شوری در گستره Wt. % NaCl 50-40 نشان­دهنده اولین سیالاتی هستند که سبب تشکیل کانسار سارا شده­اند. سیالات درگیر غنی از مایع با بیشترین فراوانی دمای همگن شدن در گستره 300 تا °C350 و بیشترین فراوانی شوری در گستره Wt.% NaCl 20-10 نشان­دهنده آخرین گردش سیال گرمابی می­باشند. نتایج دماسنجی سیالات درگیر نشان می­دهد اولین سیالات گرمابی در دمای حدود °C500 و فشار bar 600 به دام افتاده­اند. حداکثر عمق جایگزینی کانسار سارا حدود Km 3/2 می­باشد. شوری و دمای همگن شدن سیالات درگیر نشان­دهنده این است که کانی­زایی در کانسار مس پورفیری سارا در ارتباط با اختلاط سیالات ماگمایی و جوی صورت گرفته است.
 


کلیدواژه‌ها


کان ایران، 1387، نقشه زمین­شناسی کانسار سارا، مقیاس 5000/1.

Anonymous, 1973, Exploration for ore deposits in Kerman Region, Institute for Geological and Mining Exploration and Institution of Nuclear and other Minerall Raw Materials, Beograd-Yugoslavia, Geological Survey of Iran, Report No. Yu/53, 247 p.

Bean.R.E., and Titly.S.R., 1981, Porphyry copper deposits, Part II: Hydrothermal alteration and mineralization, Economic Geology, 75 th. Ann, p: 214-268.

Bodnar.R.J., and Beane.R.E., 1980, Themporal and Spatial Variations in Hydrothermal Fluid Characteristics during Vein Filling in Preore Cover Overlying Deeply Buried Porphyry Copper-Type Mineralization at Red Mountain, Arizona, Economic Geology,Vol: 75, p: 876–893.

Bodnar.R.J., 1994, Synthetic fluid inclusions: XII: The system H2O-NaCl. Experimental determination of the halite liquidus and isochores for a 40 wt % NaCl solution." Geochimica et Cosmochimica Acta, Vol: 58, p: 1053–1063.

Bodnar.R.J., and Vityk.M.O., 1994,. Interpretation of microthermometric data for H2O-NaCl fluid inclusions. In Fluid Inclusions in Mineras, Methods and Applications.B. De Vivo and M. L. Frezzotti, eds., pub. by Virginia Tech, Blacksburg, VA, p: 117-130.

Calagari.A.A., 2004, Fluid inclusion studies in quartz veinlets in the porphyry copper deposit at Sungun, East-Azarbaidjan, Iran, Journal of Asian Earth Sciences, Vol: 23, p: 179–189.

Cunningham.C., 1978, Pressure gradients and boiling as mechanisms for localizing ore in porphyry system, Research U. S. Geology Survey, Vol: 6, p: 745–754.

Dimitrijevic.M., 1973, Geology of Kerman region, Institute for Geological and Mining Exploration and Institution of Nuclear and Other Mineral Raw Materials, Beograd-Yugoslavia, Geological Survey of Iran, Report No. Yu/52, 334 p.

Drummond.S.E. and Ohmoto.H., 1985, Chemical evolution and mineral deposition in boiling hydrothermal systems, Economic Geology, Vol: 80, p: 126–147.

Hezarkhani.A., 2009, Hydrothermal fluid geochemistry at the Chah-Firuzeh porphyry copper deposit, Iran: Evidence from fluid inclusions, Geochemical Exploration, Vol: 101, p: 254–264.

Hassanzadeh.J., 1993, Metallogenic and tectono-magmatic events in the SE sector of the Cenozoic active continental margin of Iran (Shahr-Babak area, Kerman province).

Ulrich.T., Gunther.D., Heinrich.C.A., 2001, The Evolution of a Porphyry Cu-Au Deposit, Based on LA-ICP-MS Analysis of Fluid Inclusions: Bajo de la Alumbrera, Argentina, Economic Geology,Vol: 96, p: 1743–1774.

Wilkinson.J.J., 2001, Fluid inclusions in hydrothermal ore deposits, Lithos, Vol: 55, p: 229–272.

Zolensky.M.E., and Bodnar.R.J., 1982, Identification of fluid inclusion daughter minerals using Gandolfi X-ray techniques, American Mineralogist, Vol: 67, p: 137–141.


Saric.A., Djordjevic.M., and Dimitrijevic.M.N., 1972, Geological map of Shahr-Babak, Scale 1/100000, Geological Survey of Iran, Tehran, Iran. Geological Society of America, Vol: 32, p.

Shepherd.T.J., Ranbin.A.H., Alderton.D.H.M., 1985, A Practical Guide to Fluid Inclusion Studies, Blackie, Glasgow, 239 p.

Redmond.P.B.,Einaudi.M.T.,Inan.E.E.,Landtwing.M.R., Heinrich.C.A., 2004, Copper deposition by fluid cooling in intrusion-centered system: New insights from the Bingham porphyry ore deposit, Utah, 217–220.

 

 

Taghipour.N., Aftabi.A., Mathur.R., 2008, Geology and Re-Os Geochronology of Mineralization of the Miduk Porphyry Copper Deposit, The Society of Resource Geology, Vol: 2, p: 143–160.

Unpublished Ph.D. thesis,University of California, Los Angeles, 204 p.

Roedder.E., 1984, Fluid inclusions, Reviews in Mineralogy, Vol: 12, 646 p.

Taylor.J.H.R., 1997, Oxygen and hydrogen isotope relationships in hydrothermal mineral deposits. In: Barnes, L .H. (Ed.), Geochemistry of Hydrothermal Ore Deposits, 3rd ed. Wiley, New York, p: 229–302.