زمین شیمی زیست محیطی آب، خاک و رسوبات کانسار مس دره زار(کرمان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استاد بخش علوم زمین دانشگاه شیراز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

3 استادیار بخش علوم زمین دانشگاه شیراز

4 استادیار بخش زمین شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز

5 پژوهشگر تحقیق و توسعه واحد آب و محیط زیست مجتمع مس سرچشمه

چکیده

کانسار مس پورفیری دره زار در جنوب معدن مس سرچشمه واقع شده است. در این پژوهش اثرات آلودگی زیست محیطی ناشی از کانی سازی طبیعی و معدن کاری در کانسار مس دره زار بررسی شده است. بدین منظور 11 نمونه آب، 33 نمونه رسوب و 15 نمونه خاک جمع آوری و تجزیه شد. ضریب هبستگی بین کمیت های مختلف در نمونه های آب محاسبه شد. نمونه های آب با pH پایین دارای غلظت های بالایی از سولفات و فلزات سنگین هستند. تیپ بیشتر آب های منطقه نیز بر اساس داده های حاصل از کاتیون و آنیون های اصلی  در نمودار پایپر و دارُف، کلسیم- سولفاتی است. تحلیل مؤلفه اصلی نشان می دهد که کمیّت های اندازه گیری شده در سه مؤلفه قرار می گیرند. محاسبه ضریب غنی شدگی و شاخص زمین انباشت نشان می دهد که رسوبات از فلزات سنگین مس، مولیبدن، سرب و آنتیموان غنی شده اند. همچین نتایج حاصل از تجزیه نمونه های خاک غلظت های بالایی را برای عناصر مولیبدن، مس و سرب نشان می دهد. بیشتر نمونه های خاک با غلظت بالای مولیبدن با گوسان همراه می باشند که ظاهرا دلیل آن انحلال ناپذیر بودن مولیبدن در محیط خاک است.
 

کلیدواژه‌ها


عبدل زاده.م، 1384، مطالعه ژئوشیمیایی، کانه زایی و دگرسانی در کانسار مس دره زار، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز، 326 صفحه.       

کشاورزی.ب، 1385، بررسی زهاب اسیدی در معدن مس دره زار و اثرات زیست محیطی آن، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان، 271 صفحه.

 معانی جو.م،1370، بررسی زمین شناسی اقتصادیو آلتراسیون سطحی کانسار مس دره زار، رساله کارشناسی ارشد زمین شناسی اقتصادی.

Akcil. A., Koldas, S., 2006, Acid Mine Drainage (AMD): causes, treatment and case studies, J. Cleaner Prod. 14  1139–1145.

Cánovas. C.R., M. Olías., J.M. Nieto., A.M. Sarmiento., J.C. Cerón., 2007, Hydrochemical characteristics of the Tinto and Odiel Rivers (SW Spain). Factors controlling metal contents, Sci. Total Environ. 373:  363–382.

Chen. A., Lin. C, Lu, W., Wu, Y., Ma, Y., Li, J., Zhu, L., 2007, Well water contaminated by acidic mine water from the Dabaoshan Mine, South China: chemistry and toxicity,Chemosphere 70, 248–255.

Chen. T. B., Zheng, Y. M., Lei, M., Hung. Z. C., Wu, H. T., Chen, H., Fan, K. K., Yu, K., Wu, X., Tian, Q. Z.,  2001, Assessment of heavy metal pollution in surface soils of Urban parks in Beijing, Chemosphere 60: 542-551.

Cherry. D.S., Currie, R.J., Soucek. D.J., Latimer. H.A., Trent. G.C., 2001, An integrative assessment of a watershed impacted by abandoned mine land discharges. Environmental Pollution 111, 377e388.

Eby.G.N., 2004, principle of environmental Geochemistry., Thompson Brooks/Cole publication,514p.

Hernandez. L., Probst. J. L., Ulrich. E., 2003, Heavy metal distribution in some French Forest soils: for evidence atmospheric contamination. The science of the total Environment V 31: 195-212.

Kabata Pendias. A, Mukherjee. A. B., 2007, Trace Elements from soil to Human, Springer. 519p.

Kelly. M., 1988. Mining and the Freshwater Environment. Elsevier Applied Science, London

McLennan. S.M., Taylor. S.R., 1999, Earth’s continental crust. In(C.P. Marshall and R.W. Fairbridge, Eds. Encyclopedia of Geochemistry. Kluwer Academic Publishers, Dordrecht, The Netherlands, p 145-151.

Moyes,. Julien, 2011, The soil texture wizard: R functions for plotting, classifying, transforming and exploring soil texture data, 98p.

Muller. G., 1969, Index of Geoaccumulation in sediments of the Rhine River. Geo J 2:108–118.

Olías. M., Cánovas. C.R., Nieto. J.M., Sarmiento. A.M., 2006, Evaluation of the dissolved contaminant load transported by the Tinto and Odiel rivers (SouthWest Spain), Appl. Geochem. 21  1733–1749.

Piper AM, 1994, Agraphic procedure in the geochemical interpretation of water analyses. Tran-Am Geophy union 25: 914-928.

Shafiei, B., Haschke, M., Shahabpour, J., 2008, Recycling of orogenic arc crust triggers porphyry Cu mineralization in Kerman Cenozoic arc rocks, southeastern Iran, Springer. p 265-283.

Siegel. F.R., 2002, Environmental geochemistry of potentially toxic metals,. Springer. Berlin Heidelberg New York, 212 pp.