بررسی خصوصیات ریخت‌سنجی حوضه رودخانه زاینده‌رود از سد زاینده‌رود تا پل زمانخان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه شهرکرد

چکیده

ناحیه مورد بررسی بخشی از حوزه آبخیز رودخانه زاینده‌رود می‌باشد که  از سد زاینده‌رود بعنوان شروع تا پل زمانخان بعنوان خروجی امتداد می‌یابد. به منظور بررسی ویژگی‌های زمین‌ساختی، در ابتدا این ناحیه را بر اساس خصوصیات توپوگرافی و زهکشی به زیرحوضه‌هایی تقسیم و اقدام به اندازه‌گیری شاخص‌هایی از قبیل ضریب فرم حوضه، ضریب فشردگی، ضریب کشیدگی، ضریب گردی، تراکم آبراهه، رده بندی آبراهه‌ها، نسبت انشعاب، سینوسیتی، برجستگی نسبی، عدد ناهمواری و برخی شاخص‌های دیگر کردیم. نتایج بررسی‌ها نشان داد که زیرحوضه‌هایی که در مجاورت گسل‌ها قرار دارند دارای کمترین میزان ضریب شکل، نسبت کشیدگی و دارای بیشترین مقدار نسبت انشعاب و برجستگی نسبی هستند. همچنین مناطقی که از نظر لیتولوژی دارای سنگ‌های حساس به فرسایش باشند دارای مقادیر تراکم زهکشی و عدد ناهمواری بالایی خواهند بود. در نهایت می‌توان نتیجه گرفت که با توجه به بررسی‌های انجام شده حوضه مورد بررسی از نظر زمین‌ساختی حالت نیمه‌فعال دارد.

کلیدواژه‌ها


آبدیده. م.، قرشی. م.، رنگزن. ک.، آرین. م.، 1390، ارزیابی نسبی زمین‌ساخت فعال با استفاده از تحلیل ریخت‌سنجی، بررسی موردی حوضه‌آبریز رودخانه دز، جنوب باختری ایران. علوم زمین، سال 20، شماره 80، صفحات 33 تا 46.

آقانباتی. ع.، 1383، زمین شناسی ایران، سازمان زمین شناسی کشور، تهران، 707 ص.

  • ارفع‌نیا. ر.، 1389، تکتونیک فعال در منطقه‌ی اقلید، کاربرد مدل رقومی سطح زمین(DEM) در مورفوتکتونیک، فصلنامه زمین‌شناسی کاربردی، سال 6، شماره‌ی 4: 245-256.

  • بابااحمدی. ع.، 1387، زمین‌شناسی ساختمانی سنگ‌های دگرگونی در ناحیه‌ی جنوب چادگان، زون سنندج- سیرجان، ایران، پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس تهران.

  • حبیب‌اللهیان. م.، رامشت. م. ح.، 1390، کاربرد شاخص‌های ارزیابی تکتونیک جنبا در برآورد وضعیت تکتونیکی بخش علیای زاینده‌رود، جغرافیا و توسعه، شماره 26، بهار91.

  • داودی. ا.، شبانیان بروجنی. ن.، داودیان دهکردی. ع.، 1392، ارزیابی ویژگی‌های مورفوتکتونیک رودخانه زاینده‌رود در شمال شرقی استان چهارمحال و بختیاری، مجله زمین‌شناسی کاربردی پیشرفته، پائیز 92، شماره 9، ص 10-19.

  • داودیان دهکردی. ع.، 1384، تحول تکتونومتامورفیک و ماگماتیک ناحیه‌ی بین شهرکرد و داران (زون سنندج-سیرجان، ایران)، پایان‌نامه دوره‌ دکتری، دانشگاه اصفهان.

  • رامشت. م.ح.، سیف. ع.، شاه‌زیدی. س.، انتظاری. م.، 1388، تاثیر تکتونیک جنبا بر مورفولوژی مخروط افکنه‌ی درختنگان در منطقه‌ی شهداد کرمان، جغرافیا و توسعه، شماره‌ی 16، زمستان1388، ص 29- 46.

  • علیزاده. ا.، 1388، اصول هیدرولوژی کاربردی، چاپ 26، دانشگاه امام رضا، 870ص.

  • مهدوی. م.، 1386، هیدرولوژی کاربردی، جلد دوم، چاپ 5، دانشگاه تهران، 437ص.

    Alavi. M., 1994, Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: New data and interpretations, Tectonophysics, 229, 211 – 238.

    Babaahmadi. A., Mohajjel. M., Eftekhari. A., Davoudian. A., 2011, An investigation into the fault patterns in the Chadegan region, west Iran: Evidence for dextral brittle transpressional tectonics in the Sanandaj–Sirjan Zone, Journal of Asian Earth Sciences.

    Bull. W.B., 1991, Geomorghic responses to climatic change, Oxford University Press, New Yourk, 326 pp.

    Burbank Douglas. W., Anderson. Robert S., 2001, Tectonic Geomprphology, Department of Geosciences, The pennsyvania State university, 80-198.

    Chorley. R.J., Schumm. S.A., Sugden. D.E., 1984, Geomorphology, Methuen, London, xiiiq 607 pp.

    Frankel. K. L., Pazzaglia. F. J., 2006, Mountain Fronts, Base-lecel Fall, and Landscape evolution, In Sights From the Southern Rocky Mountains, Geological Society of America, 419-439 pp.

    Jordan. G., 2003, Morphometric analysis and tectonic interpretation of digital terrain data: a case study. Earth Surf, Process, Landforms 28, p. 807-822.

    Kale. V. S., Shejwalker. N., 2008, Uplift along the Western Margin of the Deccan Basalt Province: Is there any Geomorghometric evidence.J. Earth Syst. Sci. 117. No, 6. 959-971pp.

    Keller. E. A., Pinter. N., 2002, Active Tectonics: Earthquakes, Uplift and Landscape, Prentice Hall, New Jersey, 362 p.

    Mohajjel. M., Fergusson. C.L., 2000, Dextral transpression in late Cretaceous continental collision, Sanandaj-Sirjan Zone, Western Iran. J Struct Geol, 22, 1125–1139.

    Stocklin. J., 1968, Structural history and tectonics of Iran: a review, Am Assoc Petroleum Geol Bull 52: 1229–1258.

    Zamolyi. A., Szekely. B., Draganits. E., Timar. G., 2010, Neotectonic control on river sinuosity at the western margin of the Little Hungarian Plain, Geomorphology, Volume 122, Issues 3–4, P: 231-243.