نقش کنترل کننده‌های چینه‌شناسی، سنگ‌شناسی و ساختاری درجایگیری کانسار سرب نخلک (شمال شرق اصفهان)

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زمین شناسی اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشیار گروه زمین شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

      کانسار نخلک بصورت چینه‌کران و غیر‌همزاد درون واحد کربناته کرتاسه بالایی قرار گرفته است. سد شیلی سازند عشین، در مجاورت محدوده کانی‌سازی، سیالات کانه‌دار را تا ته‌نشست ماده‌معدنی درون کربنات‌ها نگهدرای نموده است. سنگ میزبان دارای خصوصیات مناسبی همچون حضور رخساره ریفی، انتقال از حالت آهک به دولستون و حضور دلومیت‌های گرمابی بوده که باعث افزایش تخلخل و نفوذپذیری شده است. شکستگی‌ها و گسل‌های نرمال دربردارنده کانی‌سازی، بصورت رگه‌های با شیب زیاد(65-90) و آزیموت 85±5حضور دارند. گسل قلعه بزرگ، پهنه جابه‌جایی اصلی کانسار بوده که رگه‌ها با زاویه 45±5 درجه نسبت به آن قرار گرفته‌اند. با توجه به قراگیری کانی‌سازی در کمر بالای این گسل و نیز بالا بودن شدت کانی‌سازی درون و اطراف این گسل، می‌توان گسل قلعه بزرگ را به عنوان عامل اصلی ایجاد فضای خالی ساختاری و نیز معبر اصلی ورود سیالات کانه‌دار به درون سنگ‌های کرتاسه بالایی در نظر گرفت.

کلیدواژه‌ها


جزی، م. ع.، شهاب پور، ج.، 1389، بررسی خصوصیات کانی‌شناسی، ساختی، بافتی و ژئوشیمیایی معدن سرب نخلک، اصفهان، مجله زمین‌شناسی اقتصادی، شماره 2(جلد سوم)، ص 131-151.

خسرو تهرانی، خ.، 1362، چینه‌شناسی کرتاسه بالایی در کوه نخلک و نواحی مجاور آن، نشریه دانشکده فنی، شماره 45، ص 47-54.

قربانی، م.، 1381، دیباچه‌ای بر زمین‌شناسی اقتصادی ایران، انتشارات سازمان زمین‌شناسی ‌و اکتشافات ‌معدنی‌کشور،650 ص.

شهاب پور، ج.، 1380، زمین‌شناسی اقتصادی، انتشارات دانشگاه کرمان، 543 ص.

کریم پور، م. ح.، سعادت، س.، 1381، زمین‌شناسی اقتصادی کاربردی، انتشارات ارسلان، 535 ص.

وزیری، س. ح.، 1375، مطالعه لیتواستراتیگرافی، بیواستراتیگرافی و محیطهای رسوبی سنگهای‌ تریاس ناحیه نخلک واقع در شمال شرق انارک(محدوده ساختاری ایران مرکزی) و تهیه نقشه 1:20000 ناحیه مورد مطالعه: رساله دکتری(D. Ph)، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، 344 ص.

رحیم پور بناب، ح.، 1384، سنگ شناسی کربناته: ارتباط دیاژنز و تکامل تخلخل، انتشارات دانشگاه تهران، 487 ص.

Alavi. M., 1991, Tectonic map of the Middle East, scale 1:2,900,000, Geological Survey of Iran.

Alavi.M., Vaziri.S.H., Seyed-Emami.K., and Lasemi.Y., 1997, The Triassic and associated rocks of the Nakhlak and Aghdarband areas in Central and Northeastern Iran as remnants of the Southern Turanian continental margin., G.S.A .Bulletin, Vol:109, No.12, p:1563-1575.

Atkinson.B.k., 1987, Introduction to fracture mechanics and its geophysical applications, in Atkinson, B.K.(ed.), Fracture Mechanics of Rock: Academic Press, London, p:1-26.

Bagheri.B., Stampfli.G. M., 2008, The Anarak, Jandaq and Posht-e-Badam metamorphic complexes in central Iran: new geological data, relationships and tectonic implications, Tectonophysics Vol:451,p:123-155.

Balini.M., Nicoa.A., Berra.F., Garzanti.E., Levera.M., Mattei.M, Muttoni.G., Zanchi.A., Bollati.I., Larghi.C., Zanchetta.S., Salamati.R., Mossavvari.F., 2009. The Triassic stratigraphic succession of Nakhlak (Central Iran), a record from an active margin. In:Brunet.M.F., Wilmsen.M. and Granath J. W. (eds) South Caspian to Central Iran Basins. Geological Society, London, Special Publications, Vol:312, p:287–321.

Belayneh.M., Cosgrove.J. W., 2010, Hybrid veins from the southern margin of the Bristol Channel Basin, UK, Journal of Structural Geology, Vol:32, p:192–201.

Berberian.M., King.G.C.P., 1981, Towards a paleogeography and tectonic evolution of Iran, Canadian Journal of Earth Sciences, Vol:18, p: 210-265.

Ceolho.S., Passchier.C., Marques.F., 2006, Riedel-shear control on the development of pennant veins: Field example and analogue modeling, Journal of Structural Geology,Vol:28, p:1658-1669.

Cherepovsky.N., Plyaskin.V., Zhitiner.N.,Kikorin.V.U., Susov.M., Melnikov.B.and Aistov.L., 1982, Report on detailed geological prospecting in Anarak area (Central Iran) Nakhlak locality., Geol. Surv. Iran and Technoexport Co.(USSR), Rep.No.14, 196 p.

Cox.S.F., Knackstedt.M.A. and Braun.J., 2001, Principles of structural control on permeability and fluid flow in hydrothermal systems. In J.P. Richards and R.M. Tosdal (eds), Structural Controls on Ore Genesis. Reviews in Economic Geology,Vol:14, p:1–24.

Davodzadeh.M., Seyedemami.K., Amidi.M., 1969, Preliminary note on a newly discovered Triassic section  northeast of Anarak(Central Iran), with some remarks on the age of the metamorphism in the Anarak region. Geol. Surv. Iran, Note No . 51. (unpublished).

Evans.A. M., 1993, Ore Geology and Industrial Minerals: An Introduction, Blackwell Scientific Publication, 390 p.

Hill.C.A., 1995, H2S- related porosity and sulfuric acid oil-field karst. In: Budd, D.A., Saller, A.H., Harris, P.M. Eds., Unconformities and Porosity in Carbonate Strata. AAPG Mem,Vol: 63, P:301–306.

Holzer.H. F., and Ghassernipour.R., 1969, Geology of the Nakhlak lead mine area (Anarak district. Central Iran). Geol. Surv. Iran, 44 p.

Leach.D.L., and Sangster.D.F., 1993, Mississippi valley- type lead-zinc deposits: Geological Association of Canada Special paper, Vol:40, p:289-314.

Leach.D.L., Sangster.D.F., Kelley.K.D., Large.R.R., Garven.G., Allen.C.R., Gutzmer.J., and Walters.S.S., 2005, Sediment-Hosted lead-zinc deposits: A Global Perspective : Economic Geology, 100th Anniversary volume, p:501-607.

Leach.D.L., Bradley.D.C., Huston.D., Pisarevsky.S.A., Gardoll.S. and Taylor.R., 2010, Sediment-Hosted Lead-Zinc Deposits in Earth History, Economic Geology, Vol:105, p:593–625

Morton.N; Girty,H.G.; Rockwell.K.T., 2012, Fault zone architecture of the San Jacinto fault zone in Horse Canyon, southern California: A model for focused post-seismic fluid flow and heat transfer in the shallow crust; Department of Geological Sciences, San Diego State University, San Diego, CA 92182, USA

Odling.N.E., 1997, Fluid flow in fractured rocks at shallow levels in the Earth’s crust: an overview. In M.B. Holness (ed.), Deformation-enhanced Fluid Transport in the Earth’s Crust and Mantle. Chapman & Hall, p:289–98.

Park.F.C. and McDiarmid.R.A., 1975, Ore Deposites, Freeman and  Company, 529 p.

Rajabi.A., Rastad.E., Canet.C., 2012, Metallogeny of Cretaceous carbonate-hosted Zn–Pb deposits of Iran: geotectonic setting and data integration for future mineral exploration International Geology Review, iFirst article,p:1–24.

Ramsay.J.G. and Huber.M.I., 1983, The techniques of modern structural geology, vol. 1: Strain Analysis, Academic Press, London, 308 p.

Ramsay.J.G. and Huber.M.I., 1987, The techniques of Modern Structural Geology. Vol 2: Folds and Fractures. Academic Press, London, 391 p.

Rasa.I., 1987, Geologisch, Petrographische untersuchungen in der Blie _ Lagerstaette Nakhlak , Zentraliran, Heidel. Geo. Abh Band 10, 191 p.

Robb.L.J., 2005, Introduction to ore- forming processes, Blackwell Publishing, 373 p.

Ruttner.A.W., 1993. Southern borderland of Triassic Laurasia in north-east Iran. Geologische Rundschau,Vol:82, p:110–120.

Ruttner.A. and Stöcklin.J., 1967, Geological map of Iran, scale 1:1000,000", Geological Survey of Iran.

Shahabpour.J, 2010, Feedback Concept in the Ore-forming Systems, Resource Geology Vol:60, No:1, p:109–115.

Seyed-Emami.K., 2003, Triassic of Iran, Facies, Vol:48, p:91–106.

Sibson.R.H., Moore.J.M. and Rankin.A.H., 1975, Seismic pumping: a hydrothermal fluid transport mechanism. Journal of the Geological Society London,Vol:131, p:653–659.

Storti.F., Rossetti.F., Laufer.A.L. and Salvinv.F., 2006, Consistent kinematic architecture in the damage zones of intraplate stike- slip fault systems in North Victoria Land, Antarctica and implications for fault zone evolution, Journal of Structural Geology,Vol:27, p:1-14.

Sverjensky.D.A., 1986, Genesis of Mississippi Valley-type lead-zinc deposits, Annual Review of Earth and Planetary Sciences, Vol:14, p:177-199.

Turner.E.C., 2011, Structural and Stratigraphic Controls on Carbonate-Hosted Base Metal Mineralization in the Mesoproterozoic Borden Basin (Nanisivik District), Nunavut, Economic Geology,Vol:106, p:1197–1223

Vaziri.S.H., Senowbari-Daryan.B., and Kohansal-ghadimvand.N., 2005, Lithofacies and microbiofacies of the Upper Cretaceous rocks (Sadr unit) of Nakhlak area in Northeastern Nain, Central Iran, Journal of Geosciences, Osaka City University , Vol. 48, p:71-80.

Vaziri.S. H., Fursich.F.T. and Kohansal-ghadimvand.N., 2012, Facies analysis and depositional environments of the Upper Cretaceous Sadr unit in the Nakhlak area, Central Iran, Revista

Mexicana de Ciencias Geológicas, Vol:29, p:384-397.

Warren.J., 2000, Dolomite: occurrence, evolution and economically important associations, Earth-Science Reviews, Vol:52, p:1–81.

Zanchi.A., Zanchetta.S., Garzanti.E., Balini.M., Berra.F., Mattei.M., Muttoni.G., 2009, The Cimmerian evolution of the Nakhlak-Anarak area, Central Iran, and its bearing for the reconstruction of the history of the Eurasian margin, Geological Society, London, Special Publications, Vol:312, p:261-286.