رخساره ها، دیاژنز و کیفیت مخزنی سازند سروک در میدان نفتی کوپال، در جنوب غرب ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد، گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استادیار گروه زمین شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه زمین شناسی ، دانشگاه فردوسی مشهد

5 کارشناس ارشد، مناطق نفت خیز جنوب

چکیده

چکیده
      مطالعه سازند سروک در میدان نفتی کوپال منجر به شناسایی 8 رخساره رسوبی شده که در محیط­های لاگونی، سدی و دریای باز در یک رمپ کربناته با شیب ملایم نهشته شده­­ است. کیفیت مخزنی سازند سروک ارتباط نزدیکی با فرآیندهای دیاژنزی دارد. فشردگی، سیمانی شدن، انحلال، شکستگی و دولومیتی شدن مهمترین فرآیندهای دیاژنزی کنترل‌کننده خواص مخزنی هستند. دو عامل نخست باعث کاهش کیفیت مخزنی و سه عامل بعدی افزایش‌دهنده آن بوده است. اغلب رخساره­های دانه­پشتیبان به دلیل تاثیر سیمانی شدن و فشردگی از تخلخل و تراوایی پایینی برخوردارند. رخساره‌های گل­پشتیبان بخش لاگون به دلیل تاثیر انحلال و شکستگی در آنها، دارای کیفیت مخزنی بهتری هستند. بررسی عملکرد فرآیندهای دیاژنزی بر روی سنگ­های مخزنی می­تواند کمک شایانی به تفکیک زون­های دارای کیفیت مخزنی از زون­های فاقد کیفیت مخزنی در سازند سروک میدان کوپال نماید. این امر منجر به بهره­برداری هر چه بهتر از سازند سروک در میدان کوپال می­شود.
 

کلیدواژه‌ها


رحیم پوربناب. ح.، 1389، سنگ شناسی کربناته با نگرشی بر کیفیت مخزنی، چاپ دوم، انتشارت دانشگاه تهران، 550 ص.

سپیانی. ح.، محبوبی. ا.، موسوی حرمی. ر.، محمودی قرایی. م.ح.، غفرانی. ا.، 1389، فرایندهای دیاژنز و تأثیر آن بر کیفیت مخزنی سازند ایلام، میدان نفتی ماله کوه، شمال باختری اندیمشک، مجله پژوهش نفت، شماره 20، ص 65-83.

سراج. م.، 1384، تحلیل ساختاری مقدماتی میادین نفتی مناطق نفتخیز جنوب )محدودة دزفول شمالی(، گزارش شمارة پ-5613،  2609ص.

قلاوند. ه.، 1381، مطالعه تکمیلی زمین شناسی مخزن بنگستان میدان کوپال، گزارش شماره  5254، 210 ص.

صفدری ادیمی. ح.، وزیری مقدم. ح.، صیرفیان. ع.، غبیشاوی. ع.، طاهری. ع.، 1389، چینه نگاری سکانسی و میکروفاسیس سازند سروک در جنوب غرب فیروزآباد، رخساره­های رسوبی، شماره 3(1)، ص 48-60 .

عباساقی. ف.، 1391، چینه­نگاری سکانسی و دیاژنز سازند سروک در میدان نفتی کوپال در چاه­های شماره4، 20، 48، پایان­نامه کارشناسی ارشد گرایش رسوبشناسی و سنگشناسی رسوبی، دانشگاه فردوسی مشهد، 83 ص.

علی آبادی. م.، میراب شبستری. غ.، غبیشاوی. ع.، خزاعی. ا.، 1391، تاریخچه دیاژنتیکی و ارزیابی کیفیت مخزنی بر اساس ویژگی­های پتروگرافی و ژئوشیمیایی بخش بالایی سازند سروک در تاقدیس بنگستان، جنوب غرب ایران، رخساره­های رسوبی، شماره 5(1)، ص 85-100.

محمودی رنانی. ا.، طاهری. ع.، 1390،  ریزرخساره ها و چینه نگاری سکانسی سازند سروک در شمال شرق گچساران (تنگ گرگدار)، رخساره­های رسوبی، شماره 4(2)، ص 188-198.

هنرمند. ج.، مداحی. ا.، 1390،  ارتباط رخساره های رسوبی با گسترش فرآیندهای دیاژنزی و کیفیت مخزنی بخش بالایی سازند سروک در یکی از میادین بزرگ نفتی، جنوب غربی ایران، پژوهش­های چینه نگاری و رسوب شناسی، شماره 42 (1)، ص 97-114.

Aghaei. A., Mahbobi. A., Moussavi Harami. R., Najafi. M., Chakrapani G.J., 2014, Carbonate Diagenesis of the Upper Jurassic Successions in the West of Binalud - Eastern Alborz (NE Iran),  journal geological society of India, Vol:83, p: 311-328.

Al-Ghreri. M.F., Al-Jibouri. A.M., Al-Ahmed. A.A., 2013, Facies architecture and sequence development of the Euphrates formation in western Iraq, Arab Journal Geosciences, in press.

Aqrawi. A. A. M., Thehni, G. A., Sherwani, G. H., Kareem, B. M. A., 2007, Mid-Cretaceous rudist bearing carbonates of the Mishrif Formation: an important reservoir sequence in the Mesopotamian basin, Iraq,Journal of Petroleum Geology,  Vol: 21,  p: 57-82.

Asadi Mehmandosti. E., Adabi. M.H., Wood. D., 2013, Microfacies and geochemistry of the middle Cretaceous Sarvak formation in Zagros Basin, Izeh Zone, sw Iran, Sedimentary Geology,  Vol: 293, p:9-20.

Asghari. M., Adabi. M.H., 2014, Diagenesis and Geochemistry of the Sarvak Formation in Ahvaz oil field-Iran, Geochemistry Journal, in press.

Bordenave. M. L., Hegre. J. A., 2005, The Influence of Tectonics on The Intrapment of oil in The Dezful Embayment, Zagros Foldbelt, Iran, Journal of Petroleum Geology, Vol: 28(4), p: 339-368.

Choquette. P.W., Pray.  L.C., 1970, Geologic nomenclature and classification of porosity in sedimentary carbonates, American Association of Petroleum Geologists Bulletin, Vol: 54, p: 207-250.

Carannanate. G., Ruberti. D., Sirna. M., 2000, Upper Cretaceous low-energy ramp limestones from the Sorrento Peninsula (southern Apennines, Italy): micro and macrofossil associations and their significance in the depositional sequences. SedimentaryGeology, Vol: 132, p: 89-124.

Dickson, J. A. D., 1966, Carbonate identification and genesis as revealed by staining: Journal of

Sedimentary Research, Vol: 36(2), p:  491-505.

Dunham. R.J., 1962, Classification of carbonate rocks according to depositional texture, in W.E. Ham, ed., Classification of carbonate rocks, American Association of Petroleum Geologist Memoir, Vol: 1, p: 108-121.

Ehrenberg. S.N., Nadeau.  P.H., Steen. Ø., 2009, Petroleum reservoir porosity versus depth: Influence of geological age, American Association of Petroleum Geologist, Vol: 93, p: 1281-1296.

Embery.  A. F., Klovan.  J. E, 1971, A Late Devonian reef tract on northeastern Banks Island, Northwest territories: Bulletin of Canadian Petroleum Geology, Vol: 19, P: 730-781.

Flügel. E., 2010, Microfacies of Carbonate Rocks, Analysis, Interpretation and Application, Second Edition, Springer-Verlag, Berlin, 1006 p.

Ghabeishavi. A., Vaziri-Moghadam. H., Taheri, A., Taati. F., 2010, Microfacies and depositional environment of the Cenomanian of the Bangestan anticline, SW Iran, Journal of Asian Earth Sciences, Vol: 37, p: 275-285.

Ghabeishavi. A., Vaziri-Moghaddam, H., Taheri, A., and Taati, F., 2009, Facies distribution and sequence stratigraphy of the Coniacian–Santonian succession of the Bangestan Palaeo-high in the Bangestan Anticline, SW Iran,  Facies, Vol: 55, p: 243-257.

Hajikazemi. E., Al-Aasm. I.S., Coniglio, M., 2010, Subaerial expsoure and meteoric diagenesis of the Cenomanian-Turonian Upper Sarvak Formation, southwestern Iran, Geological Society, London, Special Publications, Vol: 330, p: 253-272.

Hajikazemi. E., Al-Aasm. I.S., Coniglio, M., 2012, Chemostratigraphy of cenomanian-turnian carbonate of the sarvak formation, southern Iran, Journal of Petroleum Geology, Vol: 35(2), p: 187-206. 

Hart. M. B., 1991, the late Cenomanian Calcisphere global bioevent, Read at the Annual Conference of the Ussher Society, p: 413-417.

Heckel. P.H., 1972, Recognition of ancient shallow marine environment, in: Rigby, J. K. and Hemblin, K., (Eds.) Recognition Ancient Sedimentary Environments, SEPM, Special publication, Vol: 16, p: 226-286.

James. G.A., Wynd. J.G, 1965, Stratigraphic nomenclature of Iranian oil consortium, agreement area, American Association of Petroleum Geologists Bulletin, Vol: 49, p: 2182-2245.

Lasemi. Y., 1995,  Platform carbonates of the Upper Jurassic Muzduran Formation in the Kopet Dagh Basin, NE Iran-facies, palaeoenvironments and sequences, Sedimentary Geology, Vol:  99, p: 152-164.

Lonoy. A., 2006, making sense of carbonate pore systems, American Assocation of Petrolum Geologists Bulletin, Vol: 90, No: 9, p: 1381-1405.

Lucia. F.J., 2007, Carbonate Reservoir Characterization. Springer-Verlag, Berlin Heidelberg, 331p.

Perez-Valera. F., Perez-Lopez. A., 2008, Stratigraphy and sedimentology of Muschelkalk carbonates of the Southern Iberian Continental Palaeomargin (Siles and Cehegin Formations, Southern Spain), Facies, Vol: 54, p: 61-87.

Rahimpour-Bonab. H., Mehrabi. H., Navidtaleb. A., Izadi-Mazidi. E., 2012, Flow unit distribution and reservoir modelling in Cretaceous Carbonates of the Sarvak Formation, Abteimour oilfield, Dezful Embayment, SW IRAN, Journal of Petroleum Geology, Vol: 35(3), p: 1-24.

Razin. P., Taati, F., Van Buchem. F.S.P., 2010,  Sequence stratigraphy of Cenomanian-Turonian carbonate platform margins (Sarvak Formation) in the High Zagros, SW Iran,  an outcrop reference model for the Arabian Plate, Geological Society of London, Special Publications, Vol: 329, p: 187-218.

Saber. S.G., 2012, Depositional framework and sequence stratigraphy of the Cenomanian – turonian rocks on the western side of the Gulf of Suez, Egypt , Cretaceous Research, Vol: 37, p: 300-318.

Sahraeyan. M., Bahrami. M., Arzaghi. S., 2013, Facies analysis and depositional environments of the Oligocene-Miocene Asmari Formation, Zagros Basin, Iran, Geoscience Frontiers, in press.

Tavakoli. V., Rahimpour-Bonab. H., Esrafili-Dizaji. B., 2011, Diagenetic controlled reservoir quality of South Pars gas field, an integrated approach, C. R. Geoscience, Vol: 343, p: 55-71.

Wilson. J. L., 1975, Carbonate Facies in Geologic History, Springer-Verlag, Berli, 741 p.

Zhicheng, Z., Willems, H. and Binggao, Z., 1997. Marine Cretaceous-Paleogene biofacies and ichnofacies in southern Tibet, China and their sedimentary significance. MarineMicropaleontology, Vol: 32, P: 3-29.