تحلیل ساختاری سه بعدی از تاقدیس سفیدزاخور در پهنه فارس، به منظور تعیین هندسه افق مخزن گازی پرموتریاس

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی دانشکده علوم پایه دانشگاه تربیت مدرس تهران

2 موسسه تحقیقات علوم زمین CSICبارسلونا اسپانیا

3 گروه مهندسی معدن دانشکده فنی دانشگاه تهران

4 معاونت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران تهران

چکیده

تعیین محل حفاری اکتشافی گاز در بلندای قدیمی فارس نیازمند اطلاع از هندسه افق مخزنی پرموتریاس است. این مطالعه با استفاده از برداشت های میدانی، برش های لرزه ­ای و  داده چاه های اکتشافی، به بررسی هندسه سه بعدی تاقدیس سفیدزاخور بعنوان یک الگوی ساختاری در این منطقه پرداخته است. برای این منظور شش برش عرضی ترازمند و یک مدل ساختاری سه بعدی از این تاقدیس تهیه و تحلیل شدند. نتایج مطالعه نشان داد که کوتاه شدگی بیشتر و در نتیجه آن برخاستگی بیشتر ساختاری در بخش غربی تاقدیس باعث مهاجرت هیدروکربور و تجمع آن در این بخش گردیده است. به علاوه، انتخاب محل دقیق حفاری چاه نباید فقط بر اساس هندسه افقهای سطحی ساختار باشد، زیرا تبخیری های تریاس یک افق جدایش مؤثر را  در میانه پوشش رسوبی تشکیل می دهند که محل رأس تاقدیس در واحدهای سطحی را نسبت به محل تله در افق مخزنی به صورت افقی جابجا نموده است.
 

کلیدواژه‌ها


ابطحی، س، ت. 1387. معرفی یک میدان ، میدان سفید زاخور، مخزن دهرم. ماهنامه اکتشاف و تولید، شماره 50، صفحه 11-13.

باغبانی، د. 1382. بررسی تحولات جغرافیای گذشته و ارزیابی و توان هیدروکربوری افق دهرم در ناحیه فارس و جنوب­شرق خلیج فارس و تعیین محدوده بلندای قدیمی فارس. مدیریت اکتشاف شرکت ملی نفت ایران. گزارش زمین­شناسی شماره 1946.

Alavi, M. 2007. Structures of the Zagros fold-thrust belt in Iran. American Journal of Science, 307, 1064–95, doi:10.2475/09.2007.02.

Bordenave, M.L., Hegre, J.A. 2012. Current distribution of oil and gas fields in the Zagros Fold Belt of Iran and contiguous offshore as the result of the petroleum systems. Geological Society, London, Special Publications, 330, 291–353, doi: 10.1144/SP330.14.

Back, S., Strozyk, F., Kukla, P. A., Lambiase, J. J., 2008. Three-dimensional restoration of original sedimentary geometries in deformed basin fill, onshore Brunei Darussalam, NWBorneo. Basin Research (2008) 20, 99–117, doi: 10.1111/j.1365-2117.2007.00343.x.

Carrera, N., Mun˜oz, E. Roca, J. A., 2009, 3D reconstruction of geological surfaces by the equivalent dip-domain method: An example from field data of the Cerro Bayo Anticline (Cordillera Oriental, NW Argentine Andes). Journal of Structural Geology 31 (2009) 1573–1585.

Dahlstrom CDA .1969. Balanced cross sections. Can J Earth Sci. 6:743–757.

Dhont. D., P. Luxey., J. Chorowicz, 2005, 3-D modeling of geologic maps from surface data. AAPG Bulletin, v. 89, no. 11 (November 2005), pp. 1465–1474.

Dischinger, J. D., Mitra, Sh., 2006, Three-dimensional structural model of the Painter and East Painter reservoir structures, Wyoming fold and thrust belt. AAPG Bulletin, v. 90, no. 8 (August 2006), Etris, E.L., Crabtree, N.J., Dewar, J., Pickford, S., 2001: True Depth Conversion: More Than A Pretty Picture. CSEG Recorder v26 November 2001, pp11 -22. 1171–1185.

Fowler, T.J., Winsor, C.N. 1996. Evolution of chevron folds by profile shape changes: comparison between multilayer deformation experiments and folds of the Bendigo-Castlemaine goldfields, Australia. Tectonophysics, 258, 125–150, doi:10.1016/0040-1951(95)00191-3.

Ghavidel- Syooki, M. 1996. Acritarch Biostratigraphy of the Paleozoic Rock Units in the Zagros Basin, Southern Iran. Acta Universitatis Carolinae, Geologica, 40, 385-411.

Groshong.R. 2006. 3-D Structural Geology A Practical Guide to Quantitative Surface and Subsurface Map Interpretation. Second Edition. Springer. 410 pages.

Guillaume, B., Dhont, D., Brusset, S. 2008. Three-dimensional geologic imaging and tectonic control on stratigraphic architecture: Upper Cretaceous of the Tremp Basin (south-central Pyrenees, Spain). AAPG Bulletin, v. 92, no. 2 (February 2008), pp. 249–269.

James, G.A.,  Wynd, J.G. 1965. Stratigraphic nomenclature of Iranian oil consortium agreement area. AAPG Bulletin, 49, 2182–2245, doi:10.1306/A663388A-16C0-11d7-8645000102C1865d.

17

 
Jahani, S. 2008. Salt tectonics, folding and faulting in the Eastern Fars and southern offshore provinces (Iran). PhD Thesis. Université de Cergy – Pontoise.

Koop, W.J., Stoneley, R. 1982. Subsidence history of the Middle East Zagros Basin, Permian to Recent. Philosophical Transactions of the Royal Society of London, Series A, 305, 149–168, doi:10.1098/rsta.1982.0031, doi:10.1098/rsta.1982.0031.

Letouzey, J.,  Sherkati, S. (2004), Salt movement, tectonic events and structural style in the central Zagros fold and thrust belt (Iran), in 24th Annual GCSSEPM Foundation, Salt-Sediments Interactions and Hydrocarbon Prospectivity, Concepts, Applications and Case Studies for the 21st Century, Soc. of Econ. Paleontol. and Mineral. Found., Houston, Tex.

Maurer, F., Martini, R., Rettori, R., Hillgartner, H., Cirilli, S. 2009. The geology of Khuff outcrop analogues in the Musandam Peninsula, United Arab Emirates and Oman. GeoArabia, 14, 125-158, doi:10.1007/s12517-010-0198-y.

Motamedi, H., Sherkati, S., Sepehr, M. 2012. Structural style variation and its impact on hydrocarbon traps in central Fars, Southern Zagros folded belt, Iran. Journal of Structural Geology, 37, 124-133, doi:10.1016/j.jsg.2012.01.021.

Mc Quarrie, N. 2004. Crustal scale geometry of the Zagros fold-thrust belt, Iran. Journal of Structural Geology, 26, 519–535, doi:10.1016/j.jsg.2003.08.009.

Molinaro, M., Leturmy, P., Guezou, J. C., Frizon de Lamotte, D., 2005. Th e structure and kinematics of the southeastern Zagros fold -thrust belt, Iran: from thin-skinned to thick-skinned tectonics. Tectonics, 24, TC3007, doi:10.1029/ 2004TC001633, 2005

Motamedi, H. 2008. Structural Analysis of Bandar-e-Chiru- Khonj Region, Coastal - Interior Fars, Zagros Fold-Thrust Belt. PhD thesis, Beheshti University, Tehran, Iran. 158 pages.

Marsden, D. 1992. V (sub o) -K method of depth conversion, Geophysics: The Leading Edge of Exploration, 11 (8), p. 53-54.

Mitra, Sh., Leslie, W. 2003, Three-dimensional structural model of the Rhourde el Baguel field, Algeria. AAPG Bulletin, v. 87, no. 2 (February 2003), pp. 231–250.

Mitra, Sh., Figueroa, G. C., Garcia, J. H., Alvarado, A. M. 2005. Three-dimensional structural model of the Cantarell and Sihil structures, Campeche Bay, Mexico. AAPG Bulletin, v. 89, no. 1 (January 2005), pp. 1–26.

Oveisi. B. 2007. Rates and processes of active folding in the central Zagros – IRAN. PhD Thesis. Universite Joseph Fourier. 226 pages.

Perotti, C., Carruba, S., Rinaldi, M., Bertozzi, G. 2011. The Qatar–South Fars Arch Development (Arabian Platform, Persian Gulf): Insights from Seismic Interpretation and Analogue Modelling.. In: Schattner, U. (eds) New Frontiers in Tectonic Research - At the Midst of Plate Convergence, ISBN: 978- 953-307-594-5, 325–352.

Ramsay, J.G. 1974. Development of chevron folds. Geological Society of America Bulletin, 79, 795–812.

Rahimpour-Bonab, H., Esrafili-Dizaji, B., Tavakoli, V. 2010. Dolomitization and Anhydrite precipitation in Permo–Triassic carbonates at the South Pars gas field, offshore Iran: controls on reservoir quality. Journal of Petroleum Geology, 33, 43 – 66.

Sepehr, M., Cosgrove, J.W., Moieni, M. 2006. The impact of cover rock rheology on the style of folding in the Zagros fold-thrust belt. Tectonophysics, 427, 265–281, doi:10.1016/j.tecto.2006.05.021.

Sherkati, S., Letouzey, J., Frizon de Lamotte, D. 2006. The Central Zagros fold-thrust belt (Iran): New insights from seismic data, field observation and sandbox modeling. Tectonics, 25, TC4007, doi:10.1029/2004TC001766.

Szabo, F., Kheradpir, A. 1978.Permian and Triassic stratigraphy, Zagros basin, south-west Iran, Journal of Petroleum Geology, 1, 57 – 82.

Talbot, C.J., Alavi, M. 1996. The past of a future syntaxis across the Zagros. In: Alsop, G.I., Blundell, D.J., Davison, I. (eds) Salt tectonics: Geological Society, London, Special Publications, 100, 89–109, doi:10.1144/GSL.SP.1996.100.01.08.

 

Valcarce, G. Z., Zapata, T., Ansa, A., Selva, d G. 2006, Three-dimensional structural modeling and its application for development of the El Porto´n field, Argentina. AAPG Bulletin, v. 90, no. 3 (March 2006), pp. 307–319.

Yamato, P., Kaus, B., Mouthereau, F., Castelltort, S. 2011. Dynamic constraints on the crustal-scale rheology of the Zagros fold belt, Iran. The Geological Society of America. v. 39; no. 9; p. 815–818; doi:10.1130/G32136.1.